Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2015

ψάλτες στη στέψη αυτοκράτορα

Ποιός ήταν ο ρόλος των ιεροψαλτών της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως κατά τη στέψη του βασιλιά εκείνα τα ένδοξα χρόνια της ρωμαίικης αυτοκρατορίας;  Διαβάζουμε στον Αλέξανδρο Μωραϊτίδη: 

Ὁ νέος βασιλεύς φέρων τό ἱστορικόν βυζαντινόν στέμμα τῶν αὐτοκρατόρων τοῦ Γένους καί κεχρισμένος πλέον (ὑπό τοῦ Πατριάρχου), ἀναχωρεῖ ἀπό τῆς μεγάλης ἐξέδρας τῆς στέψεως, καί έρχόμενος ἀναβαίνει εἰς τόν ἰδικόν του θρόνον, βαστάζων εἰς χεῖρας τόν Σταυρόν καί τό Σκῆπτρον καί κάθηται. Καθ' ὅλον δέ τό διάστημα οἱ πρωτοψάλται καί οἱ δομέστιχοι καί οἱ ἀναγνῶσται, ἱστάμενοι εἰς ἰδιαιτέρας ξυλίνας ἀναβάθρας δεξιά καί ἀριστερά τοῦ χοροῦ, οἱ "κράκται" ὀνομαζόμενοι, ψάλλουσιν ἰδιαίτερα ᾄσματα, ἁρμόδια τῇ τελετῇ, βαστάζοντες δόρατα, ἐξ ὧν κρέμανται μεταξωταί κόκκιναι καί λευκαί σημαῖαι. 
Τά ψαλλόμενα ταῦτα ἐν τῇ στέψει τοῦ βασιλέως ᾄσματα ὀνομάζονται "ἀκτολογία τῶν δήμων", ἐψάλλοντο δέ ἀντιφώνως ὑπό τῶν κρακτῶν καί ἐπαναλαμβάνοντο ἐκ τρίτου ὑπό τοῦ λαοῦ. Ὁ Πορφυρογέννητος περιέσωσεν αὐτά ἐν τῇ "Βασιλείῳ τάξει".

Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις Χριστιανῶν εὐδοκία.  Ὅτι ἠλέησεν ὁ Θεός τόν λαόν αὐτοῦ.  Αὕτη ἡ ἡμέρα Κυρίου ἡ Μεγάλη.  Αὕτη ἡ ἡμέρα τῆς ζωῆς τῶν Ρωμαίων.  Αὕτη ἡ χαρά καί ἡ δόξα τοῦ Κόσμου, ἐν ἧ τό στέφος τῆς βασιλείας τῆς κορυφῆς σου ἀξίως περιετέθη.  Δόξα τῷ Θεῷ τῷ ἀναδείξαντί σε βασιλέα.  Δόξα τῷ Θεῷ τῷ εὐδοκήσαντι οὕτως.  Εἰσάκουσον ὁ Θεός τόν λαόν ἡμῶν.  Πολλά πολλά πολλά. πολλά τά ἔτη, εἰς πολλά...

Δεν υπάρχουν σχόλια: