Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2019

συμβουλές Γέροντος ιερέως

Οι ιεροψάλτες δεν εκφωνούν τα αναγνώσματα και δεν ψάλλουν τους ύμνους για να αυτο-ικανοποιηθούν, ούτε για να γίνουν αρεστοί στους εκκλησιαζομένους. Αλλοίμονο τότε! Ψάλλουν ανενόχως για να κάνουν πιο κατανυκτική την αναφορά μας στο Θεό που λατρεύουμε. Να διακονούν κι αυτοί με φόβο Θεού τη λυτρωτική Θυσία του Ιησού Χριστού και μάλιστα "εξ όλης ψυχής, καρδίας και διανοίας". Διαφορετικά, θα αρχίσουν τα μουρμουρητά, η γκρίνια, τα παράπονα και αρκετές φορές τα "γελάκια". Όλα θα τούς φταίνε: αυτοί που συμψάλλουν, ο απέναντι χορός, ο τόνος των εκφωνήσεων, η αλλαγή του ήχου, τα μικρόφωνα και τόσα άλλα. Η ψαλμωδία στον εσπερινό, στον όρθρο και ιδιαιτέρως στη θεία λειτουργία είναι αγγελική διακονία, κατά τόν Μέγα Βασίλειο.

[απόσπασμα από το βιβλίο "εγώ φταίω... Εσύ;" του ιερέως Στεφάνου Αναγνωστοπούλου, σελ. 40, έκδοση 2019 στον Πειραιά]

Τρίτη, 10 Σεπτεμβρίου 2019

φωτογραφίες από πανήγυρη ιεράς μονής Κατερινούς

Αναρτούμε ορισμένες φωτογραφίες από την φετινή εορτή του Γεννεσίου της Θεοτόκου στην πανηγυρίζουσα ιερά μονή Κατερινούς.
Ευχαριστούμε θερμά την ηγουμένη Μαριάμ μοναχή και τη συνοδεία αυτής, διότι με πολλή αγάπη προσκαλεί τον σύλλογό μας και ψάλλουμε στις ακολουθίες.
Φέτος (2019) στον εσπερινό απέδωσαν τους ύμνους οι συνάδελφοι: Γεώργιος Λιούλιος, Γεώργιος Γαρουφαλής, Γεώργιος Βλάχος, Χρήστος Ζήσης, Σπυρίδων Τζαβέλας και Ιωάννης Μανδρούκας.
Στην πρωινή ακολουθία έψαλαν οι: Νικόλαος Λουκάς, Λεωνίδας Γαρουφαλής, Χρήστος Παλούμπας και οι εξάδελφοι Αθανάσιος Πετρόπουλος (του Νικολάου και του ιερέως Αναστασίου).






 

Πέμπτη, 5 Σεπτεμβρίου 2019

πανήγυρις ιεράς μονής Κατερινούς 2019



ΔΕΛΤΙΟ  ΤΥΠΟΥ


Τὴν ἐρχόμενη Κυριακή  8  Σεπτεμβρίου 2019 πανηγυρίζει ἡ Ἱερά Μονή Παναγίας τῆς Κατερινοῦς γιὰ τὴ μεγάλη θεομητορική ἑορτή τοῦ Γενεσίου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.
      Τὸ Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2019 καὶ ὥρα  7.00΄ μ.μ. θὰ τελεσθεῖ ὁ Μέγας Πανηγυρικός Ἑσπερινός, μετά θείου κηρύγματος καὶ ἀρτοκλασίας.
Μετά τὸν Ἑσπερινό ἀπό 10.00΄ μ.μ. ἕως 1.00΄ νυκτερινή, θὰ ἀκολουθήσει Ἱερά Ἀγρυπνία στὸ καθολικό τῆς Μονῆς.
Τὴν Κυριακή  8 Σεπτεμβρίου 2019 καὶ ὥρα 7.00’ π.μ. θὰ τελεσθοῦν ἡ ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου καὶ στὴ συνέχεια ἡ ἀναστάσιμη Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία, χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ.
Τ πόγευμα τς Κυριακς
7.00’ μ.μ. Παρακλητικός Κανών τς Παναγίας Κατερινιώτισσας. κολούθως, πολιτιστικό πρόγραμμα τς ορτς τν Μακρυνείων, μ θέμα μιλίας: «ειφόρος Τριχωνίδα - Λίμνη, μς νώνει γι τ Μέλλον», μ τν             κ. Γιάννη Σελιμά Περιβαλλοντολόγο, M.Sc Οκονομική & Περιφερειακή νάπτυξη.
* Στν σπερινό κα στ Θεία Λειτουργία θ ψάλλουν μέλη το Συλλόγου εροψαλτν «ΑΝΘΙΜΟΣ Ο ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ».
* Τ πολιτιστικό πρόγραμμα διενεργεται μ τ συνεργασία το Προέδρου τς Κοινότητος Γαβαλος κα το Συλλόγου Π.Ε.Σ.Α.Γ.
Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς


Δευτέρα, 2 Σεπτεμβρίου 2019

η εκκλησιαστικη πρωτοχρονιά

του Ιωάννη Αν. Γκιάφη,
θεολόγου - πολιτικού επιστήμονος 
 
Αν και η 1η Ιανουαρίου θεωρείται η πρώτη ημέρα εκάστου πολιτικού έτους, δεν ισχύει το ίδιο και στην Εκκλησιά μας. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση η 1η Σεπτεμβρίου θεσπίζεται ως η ημέρα έναρξης κάθε εκκλησιαστικού χρόνου ή όπως διαφορετικά λέγεται, ως «η αρχή της Ινδίκτου». Η λέξη ‘‘Ίνδικτος’’ προέρχεται από την λατινική λέξη «indictio» και σημαίνει διαταγή. Στα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ιστορικώς καταγράφεται πως είχε επιβληθεί ετησίως στους πολίτες να καταβάλουν φόρο για την συντήρηση του στρατού επί μια δεκαπενταετία. Κάθε δεκαπέντε χρόνια συμπληρώνονταν ένας κύκλος ετών (Ινδικτίωνας) και ο φόρος αυξομειώνονταν. Επομένως ο Ινδικτίωνας δεν ήταν παρά η αστρονομική χρονική περίοδος αυτών των δεκαπέντε ετών.
Ο όρος «Ίνδικτος» χρησιμοποιείται και από την Εκκλησία μας προκειμένου να δηλωθεί η αρχή του νέου έτους. Το Βασιλειανό μηνολόγιο σημειώνει χαρακτηριστικά: »Την Ίνδικτον εορτάζει η του Θεού Εκκλησία, από των αρχαίων παραλαβούσα, δια το νομίζεσθαι αρχήν είναι του χρόνου από ταύτης της ημέρας (δηλ. της 1ης Σεπτεμβρίου)». Επίσης καθιερώνεται ο μήνας Σεπτέμβριος ως ο πρώτος μήνας της εκκλησιαστικής περιόδου διότι είναι η εποχή της συγκομιδής των καρπών και της προετοιμασίας για τον νέο κύκλο βλάστησης. Ως εκ τούτου οι χριστιανοί αποδίδουν τις ολόθερμες ευχαριστίες τους στον πάνσοφο Δημιουργό δια την εύνοιά Του προς την κτίση.
Σε συμφωνία με την ‘‘αρχή της Ινδίκτου’’ βρίσκεται και η ευαγγελική περικοπή που αναγιγνώσκεται την ημέρα αυτή. Ο ιερός ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρεται στην είσοδο του Κυρίου μας στη συναγωγή των Ιουδαίων και στο πρώτο του κήρυγμα. Από τον χώρο της συνάθροισης των συμπατριωτών Του ξεκινά το έργο της σωτηρίας των αθάνατων ψυχών, ένα έργο που προφητεύθηκε αιώνες πριν και τώρα έφθασε η στιγμή να εκπληρωθεί. Δεν είναι τυχαίο που ανοίγοντας ο Ιησούς το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα, διάβασε μια προφητεία περί του Θεανδρικού προσώπου Του.
Έγραφε ο προφήτης Ησαΐας: ‘‘ Πνεύμα Κυρίου μένει και αναπαύεται σε μένα και με έχρισε. Με απέστειλε να κηρύξω το ευαγγέλιο σε αυτούς που στερούνταν της χάριτος του Θεού. Με έστειλε να ιατρεύσω εκείνους των οποίων η καρδιά έχει συντριβεί από την αμαρτία. Με έστειλε να κηρύξω άφεση αμαρτιών στους αιχμάλωτους και να χαρίσω την πνευματική όραση στους τυφλωμένους από τα πάθη. Με έστειλε να ελευθερώσω από κάθε ενοχή τους καταπληγωμένους από την αμαρτία. Και τέλος με έστειλε να αναγγείλω την έναρξη της νέας περιόδου που ο Κύριος θα φέρει τη σωτηρία στο λαό Του. » (Λουκ. δ’, 18-19) Τα λόγια αυτά μπορεί ο Ιησούς να τα αναγιγνώσκει ενώπιον όλων, όμως πρόκειται από μέρους Του να εφαρμοστούν. Τι συμπληρώνει αργότερα; «Σήμερα βρίσκει την εκπλήρωσή της η προφητεία που μόλις ακούσατε.»(Λουκ. δ΄ , 21). Η προφητεία αυτή σήμερα ενσαρκώνεται, αφού μπροστά τους έχουν το ίδιο το προφητευμένο πρόσωπο.

Πράγματι ο Χριστός έρχεται για να πλουτίσει με την χάρη Του τους πνευματικά πτωχούς. Καταφθάνει στη γη για να θεραπεύσει τους ψυχικά ασθενείς διότι η αμαρτία είναι αρρώστια της ψυχής. Πλησιάζει τους αιχμαλώτους ώστε να τους απελευθερώσει από την δουλεία των παθών τους. Κατέρχεται στον κόσμο προκειμένου να δώσει το φως της αλήθειας στους τυφλωμένους από το σκοτάδι της αμαρτίας. Και με όλο αυτό το θεάρεστο έργο εγκαινιάζει μια νέα περίοδο στην ανθρωπότητα, την περίοδο της χάριτος του Θεού. Πρόκειται για την περίοδο της αναδημιουργίας της κτίσης, της ανακαίνισης του κόσμου, της ‘θείας οικονομίας’.
Όσο κι αν σήμερα γίνεται λόγος περί κοινωνικής ανάπτυξης, ο Κύριος με το έργο Του άλλαξε την ροή της ιστορίας. Όσο κι αν στην ιστορία παρουσιάζονται διάφορες προσωπικότητες που μέσα από επαναστάσεις πέτυχαν την ελευθερία ολόκληρων λαών και πολιτισμών, κανείς δεν κατόρθωσε την ανάσταση και τη ζωή, τις οποίες μόνο ο Χριστός δώρισε σε όλη την οικουμένη. Με το κήρυγμά Του αφύπνισε συνειδήσεις και κατάφερε την πνευματική ανάνηψη των ανθρώπων. Όπου κι αν πέρασε, σκόρπισε το χαρμόσυνο μήνυμα της ευσέβειας και της ενάρετης πολιτείας. Μην λησμονάτε πως το ευαγγέλιο του Μεσσία δεν είναι παρά μια διακήρυξη της ελευθερίας από τα δεσμά της αμαρτίας και του διαβόλου. Ο Χριστός δεν έρχεται για να απελευθερώσει τους Ισραηλίτες από τον Ρωμαϊκό ζυγό (όπως αυτοί νόμιζαν), αλλά για να τους ελευθερώσει από την σκλαβιά του ‘‘κοσμοκράτορος του αιώνος τούτου’’. Άρα προσφέρει την αληθινή-πνευματική ελευθερία.
Ευδοκεί ο Κύριος να συνδιαλαγεί με τα πλάσματά του και από άπειρη αγάπη και συμπόνια ορμώμενος, σπεύδει δια της ενανθρωπήσεως του Μονογενούς, να αποκαταστήσει την σχέση του με αυτά η οποία είχε αμαυρωθεί από την αποστασία του ανθρώπου. Από τη στιγμή της άκρας συλλήψεως του, στην θεοδόχο γαστέρα της αειπαρθένου κόρης της Ναζαρέτ και ιδιαίτερα από την στιγμή εκείνη της αρχής της δημόσιας δράσης του στα σκοτάδια του κόσμου που σηματοδοτείται από τη σημερινή εορτή, ξεκινά  η επαναφορά του ανθρώπου στο αρχέγονο κάλλος και όχι μόνο αλλά στον οντολογικό στόχο και προορισμό του ιδίου που είναι η ομοίωσή του με τον σεσαρκωμένο Λόγο. Ο Χριστός μας δηλαδή, από σήμερα ξεκινά να μας δείχνει ότι ο σκοπός της ύπαρξής μας είναι ο Ίδιος. Ότι Αυτός είναι, όχι μόνο το κατ'εικονα αλλά και το καθ'ομοίωσην και ο κατεξοχήν και πρωταρχικός στόχος των πρωτοπλάστων στον παράδεισο. Ο Χριστός σαλπίζει την έναρξη του ιωβηλαίου έτους, την εκκίνηση του χρόνου πραγματοποίησης της αποστολής Του στον κόσμο. Αποτελεί τον «δεκτόν ενιαυτόν Κυρίου». Αυτό το νέο εκκλησιαστικό έτος καλούμαστε και εμείς να το διάγουμε ‘‘εν αρετή’’, διορθώνοντας τα λάθη του παρελθόντος. Έχουμε χρέος ως πιστά μέλη του σώματος του Χριστού να συμπεριφερόμαστε ως γνήσια τέκνα Του, βαδίζοντας την ιερά οδό του Ευαγγελίου. Οφείλουμε επίσης να αγωνιζόμαστε για την κατάκτηση της «εν Χριστώ» ελευθερίας, της απελευθέρωσής μας από την κοσμική μικρότητα και ματαιότητα. Τέλος, ας συνειδητοποιήσουμε ότι «δεκτοί γεγόναμεν τω Θεώ Πατρί!».
‘‘Κάποτε στη Ρωσία ένας εξόριστος συνωμότης αναχωρούσε για την παγωμένη Σιβηρία. Μια γιαγιά τον πλησίασε και του χάρισε μια Καινή Διαθήκη. Εκείνος τη δέχτηκε, αλλά όντας άθεος, τη θεώρησε κατάλληλη για να κόβει κάθε μέρα και μια σελίδα, να ρίχνει μέσα καπνό και να στρίβει τσιγάρο. Κάπνισε όλο το κατά Ματθαίον και Μάρκον ευαγγέλιο και τα πρώτα κεφάλαια του κατά Λουκάν. Μια μέρα όμως σκέφτηκε να διαβάσει το χαρτί που έκοψε για να καπνίσει και έπεσε πάνω στην παραβολή του Ασώτου. Το αποτέλεσμα ήταν να γράψει μετά: « Αν κάποιος μου αποδείκνυε πως η αλήθεια είναι μακριά από τον Χριστό, θα προτιμούσα να είμαι με τον Χριστό παρά με την αλήθεια»’’. Αυτός ο εξόριστος ήταν ο μεγάλος Ρώσος θεολόγος Ντοστογιέφσκι. Όχι μόνο ο χρόνος που ξεπροβάλει, αλλά όλα τα έτη της ζωής μας να είναι κοντά στον λυτρωτή μας Χριστό! Αμήν!

Σάββατο, 31 Αυγούστου 2019

ερμηνεία απολυτικίου δευτέρου ήχου

Ὅπως γνωρίζουμε ὑπάρχουν ὀκτώ ἦχοι τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς, οἱ ὁποῖοι ἐναλλάσσονται κάθε ἑβδομάδα, ἀπό τόν πρῶτο ἦχο μέχρι τόν πλάγιο τοῦ τετάρτου ἦχο.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, πού ἔγραψε ὅλα τά τροπάρια τῆς Ὀκτωήχου, τά ὁποῖα ψάλλουμε κάθε Σάββατο στόν Ἑσπερινό καί τήν Κυριακή τό πρωΐ, ἔχει γράψει καί τά γνωστά Ἀπολυτίκια κάθε ἤχου. Μέ ὅλα αὐτά τά τροπάρια ὑμνεῖται τό μεγάλο καί μοναδικό γεγονός στήν ἱστορία, ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.
Τό ἀναστάσιμο Ἀπολυτίκιο τοῦ δευτέρου ἤχου εἶναι τό ἀκόλουθο:
«Ὅτε κατῆλθες πρός τόν θάνατον, ἡ ζωή ἡ ἀθάνατος, τότε τόν ᾅδην ἐνέκρωσας τῇ ἀστραπῇ τῆς θεότητος• ὅτε δέ καί τούς τεθνεῶτας, ἐκ τῶν καταχθονίων ἀνέστησας, πᾶσαι αἱ δυνάμεις τῶν ἐπουρανίων ἐκραύγαζον• Ζωοδότα Χριστέ, ὁ Θεός ἡμῶν δόξα σοι».
Ἡ μετάφρασή του εἶναι ἡ ἑξῆς:
«Ὅταν κατέβηκες στόν θάνατο, Ἐσύ Χριστέ, πού εἶσαι ἡ ζωή ἡ ἀθάνατος, τότε ἐνέκρωσες τόν ἅδη μέ τήν ἀστραπή τῆς θεότητός Σου. Ὅταν δέ καί τούς νεκρούς ἀνέστησες ἀπό τά καταχθόνια τοῦ ἅδου, τότε ὅλες οἱ δυνάμεις τῶν ἐπουρανίων ἐκραύγαζαν. Δόξα σέ Σένα, Ζωοδότα Χριστέ, πού εἶσαι Θεός μας».
Θά καταγραφοῦν μερικά ἑρμηνευτικά σχόλια στό ἀναστάσιμο αὐτό Ἀπολυτίκιο.
Ἀπό τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας γνωρίζουμε ὅτι ἡ ψυχή τοῦ Χριστοῦ μέ τήν θεότητά Του, δηλαδή χωρίς νά χωρισθῆ ἀπό τήν θεότητα, κατέβηκε στόν Ἅδη, πού ἦταν ἡ χώρα τοῦ θανάτου καί ἐκεῖ ἦταν κλεισμένες οἱ ψυχές τῶν ἀνθρώπων, ἀφοῦ μέχρι τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ὁ θάνατος εἶχε μεγάλη δύναμη καί κυριαρχοῦσε στούς ἀνθρώπους. Αὐτό τό γράφει ὁ Ἀπόστολος Πέτρος: «Ἐν ᾧ καί τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι πορευθείς ἐκήρυξεν» (Α΄ Πέτρ. γ΄, 19), καί τό παρατηροῦμε ὡς διδασκαλία στούς ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας καί τήν λειτουργική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ὁ Χριστός εἶναι ἡ ἀθάνατη ζωή, κατέβηκε στό κράτος τοῦ θανάτου καί ἐνέκρωσε μέ τό Φῶς τῆς θεότητός Του τόν Ἅδη. Εἰσῆλθε μόνος Του στό κράτος τοῦ θανάτου, χωρίς νά μπορέση ὁ θάνατος νά Τόν κρατήση. Ἡ ἱερή ἁγιογραφία παρουσιάζει τόν Χριστό νά συντρίβη τίς πύλες τοῦ Ἅδου.
Ἔκανε καί κάτι ἄλλο ὁ Χριστός στόν Ἅδη. Ἐκήρυξε μετάνοια, ὅπως γράφει ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, πού εἴδαμε προηγουμένως, καί ὅσοι Τόν εἶχαν γνωρίσει μέ ἀποκαλυπτικό τρόπο, κατά τήν διάρκεια τῆς βιολογικῆς ζωῆς τους, ὅπως οἱ Προφῆτες καί οἱ δίκαιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, καί ὁμιλοῦσαν γιά τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ, Τόν ἀναγνώρισαν, πίστευσαν σέ Αὐτόν καί τούς ἀνέστησε πνευματικά, γιατί ἡ ἀνάσταση τῶν σωμάτων τους θά γίνη κατά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ.
Αὐτό τό γεγονός ἦταν πρωτάκουστο καί θαυμαστό. Γι’ αὐτό οἱ ἐπουράνιες Δυνάμεις βλέποντας αὐτό τό γεγονός ξέσπασαν σέ μιά ἔκρηξη χαρᾶς, δοξολογώντας τόν Χριστό, ἐπειδή Αὐτός, ὡς Ζωοδότης, ἔδωσε τήν ζωή στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων πού πίστευσαν σέ Αὐτόν.
Ὁ Χριστός δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνας Θεός πού δέχεται τήν τιμή καί τήν δοξολογία μας, ἀλλά εἶναι Ζωοδότης πού δίνει ζωή στούς ἀνθρώπους, εἶναι ὁ νικητής τοῦ θανάτου. Αὐτό τό γνωρίζουν οἱ δαίμονες, τό γνωρίζουν οἱ ἄγγελοι, τό γνωρίζουν οἱ ἅγιοι, ἀλλά, δυστυχῶς, τό ἀγνοοῦμε ἤ τό ξεχνᾶμε πολλοί ἀπό ἐμᾶς, γι’ αὐτό δέν ἀντιμετωπίζουμε σοβαρά τό ὅτι εἴμαστε μέλη τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή μέλη τοῦ ἀναστημένου Σώματος τοῦ Χριστοῦ.
Οἱ ἄγγελοι δοξολογοῦν τόν Θεό κραυγάζοντας γιά τό θαυμαστό αὐτό γεγονός, καί πολλοί Χριστιανοί εἶναι ἀδιάφοροι, ἀσυγκίνητοι καί μάλιστα τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς, πού εἶναι ἡμέρα Ἀναστάσεως, Πάσχα, δέν ζοῦν ἀναστάσιμα, ὅπως θά ἔπρεπε, δέν ἐκκλησιάζονται, δέν κοινωνοῦν τό ἀναστημένο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ.
Τό τροπάριο αὐτό μᾶς δείχνει ὅτι δέν πρέπει νά φοβόμαστε κάθε Ἅδη, κάθε χῶρο θανάτου καί ἀπελπισίας, δέν πρέπει νά μᾶς καταλαμβάνη θλίψη ἀπό διάφορες δοκιμασίες πού ἔχουμε στήν ζωή μας, ἀλλά νά ἔχουμε τήν βεβαιότητα ὅτι ὁ Χριστός εἶναι Θεός καί Ζωοδότης, εἶναι Δυνατός καί, ὅταν Τόν ἐπικαλεσθοῦμε, θά συντρίψη κάθε κακό, κάθε δυσκολία καί δυσφορία πού παρουσιάζεται στήν ζωή μας, θά μᾶς ἀπαλλάξη καί ἀπό τόν πνευματικό θάνατο.
Ὁ Μητροπολίτης
† Ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2019

το μήλον το εύοσμον

Στο κάτωθι βίντεο παρακολουθούμε το κείμενο και ακούμε το θεομητορικό μάθημα "το μήλον το εύοσμον" σε ήχο τρίτο, μετά κρατήματος. 
Πρόκειται για σύνθεση του Χουρμουζίου χαρτοφύλακος.
Αποδίδει ο καλός συνάδελφος ιεροψάλτης Ανδρέας Αγγελής.


Τετάρτη, 14 Αυγούστου 2019

ερμηνεία απολυτικίου Κοιμήσεως Θεοτόκου

Τά τροπάρια τῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἔχουν ὑψηλά θεολογικά νοήματα, καί συγχρόνως  ἐκπέμπουν μιά πνευματική ζεστασιά, ξεκουράζουν τήν ψυχή μας πού εἶναι πληγωμένη ἀπό διάφορα γεγονότα καί δύσκολες καταστάσεις. Γιατί, ὅταν εἴμαστε ἀπογοητευμένοι ἀπό ἀνθρώπους καί ἀπό καθημερινές καταστάσεις, ὁ Θεός, ἡ Παναγία καί οἱ Ἅγιοι μᾶς ἀναπαύουν πνευματικά.
Αὐτό μποροῦμε νά τό ἐξακριβώσουμε καί στό Ἀπολυτίκιο τῆς σημερινῆς ἑορτῆς, πού δέν ὑπάρχει Χριστιανός πού δέν τό γνωρίζει καί τό σιγοψάλλει, ὅταν τό ψάλλουν οἱ ἱεροψάλτες. Ψάλλουμε:
«Ἐν τῇ Γεννήσει, τήν παρθενίαν ἐφύλαξας ἐν τῇ Κοιμήσει, τόν κόσμον οὐ κατέλειπες Θεοτόκε, μετέστης πρός τήν ζωήν, Μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς, καί ταῖς πρεσβείαις ταῖς σαῖς λυ­τρου­μένη, ἐκ θανάτου τάς ψυχάς ἡμῶν».
Ἡ μετάφραση τοῦ Ἀπολυτικίου αὐτοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς:
«Κατά τήν γέννησή σου Θεοτόκε, ἐφύλαξες τήν παρθενία σου, καί κατά τήν κοίμησή σου δέν ἐγκατέλειπες τόν κόσμο. Μετατέθηκες πρός τήν ζωή, ἐσύ πού ὑπάρχεις μητέρα τῆς ζωῆς, καί μέ τίς δικές σου πρεσβεῖες ὁ Χριστός, πού εἶναι ἡ ζωή, λυ­τρώνει τίς ψυχές μας ἀπό τόν θάνατο».
Θά κάνω μερικά σχόλια στό καταπληκτικό αὐτό θεολογικό Ἀπολυ­τίκιο τῆς σημερινῆς μεγάλης Θεομητορικῆς ἑορτῆς.
Κατ’ ἀρχάς, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος ἀποτελεῖ ἕνα μεγάλο μυστήριο θεολογίας, γιατί συνδέει τήν παρθενία μέ τήν μητρότητα. Δηλαδή ἔγινε Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ ἔλαβε σάρκα ἀπό αὐτήν, ἐκ Πνεύματος Ἁγίου, κυοφορήθηκε ἐννέα μῆνες στήν κοιλία της, γεννήθηκε ἀπό αὐτήν, χωρίς νά καταργηθῆ ἡ παρθενία της, ψυχική καί σωματική. Αὐτό εἶναι ἕνα μυστήριο πού δέν μπορεῖ νά τό ἀντιληφθῆ ἡ ἀνθρώπινη λογική. Γι’ αὐτό ὁ ὅρος Θεοτόκος εἶναι ἐφάμιλλος μέ τόν ὅρο ἀειπάρθενος, καί δέν μποροῦν αὐτοί οἱ δύο ὅροι (Παρθένος καί Θεοτόκος) νά χωρισθοῦν μεταξύ τους.
 Ὅπως ὁ Ἀναστάς Χριστός ἐξῆλθε ἀπό τόν τάφο πού ἦταν ἐσφραγισμένος, καί εἰσῆλθε στό Ὑπερῶο, γιά τόν φόβο τῶν Ἰουδαίων, γιά νά συναντήση τούς Μαθητές Του, ἐνῶ οἱ θύρες ἦταν κλεισμένες, ἔτσι καί ὁ Θεός Λόγος εἰσῆλθε στήν κοιλία τῆς  Θεοτόκου καί ἐξῆλθε ἀπό αὐτήν χωρίς νά καταστραφῆ ἡ παρθενία της. Ὅλα ὅσα συμβαίνουν στόν Χριστό καί στήν Παναγία εἶναι μυστήρια. Ὁ Χριστός θεραπεύει ἀσθένειες καί δέν δημιουργεῖ πληγές. Σέ αὐτό ἔγκειται τό μεγάλο μυστήριο τῆς ἀειπαρθενίας τῆς Θεοτόκου πού οἱ ἁγιογράφοι τό εἰκονίζουν μέ τρία ἀστέρια, ἕνα στήν κεφαλή καί τά ἄλλα στούς ὤμους της.
Ἔπειτα,  ἡ Θεοτόκος Μαρία, αὐτή πού ἦταν μητέρα τῆς ζωῆς, μέ τήν ἔνδοξη κοίμησή της μετατέθηκε στήν ζωή. Ἐδῶ ἐννοεῖται ὁ Χριστός, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἡ πραγματική ζωή τῶν ἀνθρώπων. Ἄλλωστε, Αὐτός ὁ Ἴδιος διακήρυξε: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή» (Ἰω. ιδ΄, 7). Αὐτός εἶναι ἡ ὁδός τήν ὁποία βαδίζει ὁ ἄνθρωπος, Αὐτός εἶναι ἡ ἀλήθεια, πού φωτίζει τόν ἄνθρωπο καί βλέπει τήν ἀλήθεια, καί Αὐτός εἶναι ἡ ζωή, διότι χορηγεῖ στούς ἀνθρώπους τήν ζωή.
Ἡ μετάσταση τῆς Παναγίας πρός τόν Υἱό της καί Θεό της εἶναι μετάσταση ὁλοκλήρου τῆς ὑπάρξεώς της, δηλαδή μετάσταση σώματος καί ψυχῆς. Στούς ἁγίους Πατέρες γίνεται λόγος γιά τό ὅτι ὁ Χριστός τήν ἀνέστησε καί σωματικά, καί τώρα ὑπάρχει στούς οὐρανούς, πλησίον τοῦ Χριστοῦ, καί μέ τό σῶμα της. Ἔτσι, ἡ μετάσταση τῆς Θεοτόκου προηγήθηκε τῆς ἀναστάσεως ὅλων τῶν νεκρῶν κατά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ.
Ὅμως, παρά τήν μετάσταση τῆς Θεοτόκου στούς οὐρα­νούς, ἐκείνη δέν ἐγκατέλειψε τόν κόσμο πού ἀγαπᾶ, ἰδιαι­τέρως ἐκείνους πού τήν ἐπικαλοῦνται. Γι’ αὐτό πρεσβεύει στόν Υἱό της καί Θεό της γιά ὅλους μας. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ πραγματικός Λυτρωτής, Αὐτός νίκησε τόν θάνατο, τήν ἁμαρτία καί τόν διάβολο, ἀλλά ἡ Παναγία πρεσβεύει γιά μᾶς στόν Χριστό. Καί ἡ πρεσβεία της, ἡ μεσιτεία της εἶναι πολύ δυνατή.
Βέβαια, αὐτό δέν μειώνει καθόλου τό ἔργο τοῦ Χριστοῦ καί τήν ἀγάπη πού ἔχει γιά μᾶς, ἀλλά «πολύ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη» (Ἰακ. ε΄, 16), πολύ περισσότερο δέ «μητρός ἐνεργουμένη». Ἄλλωστε, ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός ἔδωσε πολλή Χάρη στήν Μητέρα Του, πού Τόν κυοφόρησε, Τόν γέννησε, Τόν μεγάλωσε καί πόνεσε, κατά ἄνθρω­πο, γι’ Αὐτόν.
Στό τροπάριο λέγεται σαφῶς ὅτι ὁ Χριστός πού εἶναι ἡ ἀληθινή ζωή, μέ τίς πρεσβεῖες τῆς Θεοτόκου, λυτρώνει τίς ψυχές μας ἀπό τόν θάνατο. Ὅταν ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, πού μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀθάνατη, λόγῳ τῆς ἁμαρτίας στερηθῆ τήν φωτιστική καί θεοποιό ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, τότε ὁ ἄνθρωπος ἐπικαλεῖται τήν Παναγία καί ἐκείνη πρεσβεύει στόν Υἱό της καί Θεό της καί ἀνασταίνεται πνευματικά.
Ὑπάρχει ἡ βιολογική ζωή, ὑπάρχει καί ἡ πνευματική ζωή. Ἡ βιολογική ζωή δέν μπορεῖ νά ἱκανοποιήση πλήρως τήν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου. Δηλαδή οἱ βιολογικές λειτουργίες τοῦ σώματος δέν μποροῦν νά ἱκανοποιήσουν τήν πείνα καί τήν δίψα τοῦ ἀνθρώ­που γιά αἰώνια ζωή, γιά τήν συνάντησή του μέ τόν Θεό.
Γι’ αὐτό θά πρέπει νά ἐπιθυμοῦμε αὐτήν τήν ἀληθινή ζωή καί νά ἐπικαλού­μαστε τήν Παναγία μας γιά νά ἔχουμε πληρότητα νοήματος ζωῆς, γιά νά κινούμαστε πάνω ἀπό τά βιολογικά καί τά κοινωνικά θέματα.

Ὁ Μητροπολίτης
† Ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Σάββατο, 10 Αυγούστου 2019

c.d. με ύμνους Κοιμήσεως Θεοτόκου από τον Ανδρέα Φούκα

Την πρώτη του δισκογραφική δουλειά με βυζαντινούς ύμνους για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου προετοίμασε και παρουσιάζει στο ευρύ κοινό ο μουσικός και πρωτοψάλτης του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου Ματαράγκας Ανδρέας Π. Φούκας (με καταγωγή από τα Καλύβια Αγρινίου).
Διαπιστώνουμε ότι ο φίλος Ανδρέας βάζει όλο το μεράκι και την τέχνη του, έχει επιμεληθεί άριστα τα ισοκρατήματα, μάς εκπλήσσει με το υπέροχο αποτέλεσμα. Κυριολεκτικά αυτό το c.d. ακούγεται πολύ ευχάριστα και δίνει όλο το ηχόχρωμα από το μεγάλο πανηγύρι του Αυγούστου, την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που όλοι οι χριστιανοί ιδιαιτέρως ευλαβούμαστε. Θερμά συγχαρητήρια! Καλοτάξιδο!
Αναρτούμε τα εξώφυλλα του δίσκου, όπου φαίνονται τα περιεχόμενα, αλλά κι ένα σχόλιο του ίδιου του δημιουργού στο facebook.



«Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος διότι κρατώ στα χέρια μου την πρώτη μου δισκογραφική δουλειά με Βυζαντινούς Ύμνους!!! Συγκεκριμένα με ύμνους της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου…
Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συνέβαλαν για αυτόν τον δίσκο… Πρώτον τον Δάσκαλο μου Λεωνίδα Σκιαδά για την συμμετοχή του , τον ευχαριστώ και εύχομαι ότι καλύτερο για αυτόν και την οικογένειά του… Δεύτερον τον φίλο και συνεργάτη Παύλο Μπερμπερίδη (Studio Up) άριστο τεχνικό ήχου, ο οποίος προσέγγισε άριστα την ηχητική αισθητική του μουσικού είδους αυτού και έβγαλε ένα άριστο κρυστάλλινο αποτέλεσμα … Από καρδιάς τον φίλο και συνεργάτη Νίκο Ίβρο (Nikos Ivros) για τις υπέροχες φωτογραφίες του ( χρησιμοποιήθηκαν για το εξώφυλλο). Τον Παναγιώτη Καλαμπάκα ¨Ηχογέννηση¨ για τον σχεδιασμό μακέτας και την αναπαραγωγή του δίσκου…και τέλος τον αγαπημένο φίλο και συνάδελφο Ανδρέα Αγγελή, για την καθοδήγηση του και τις πολύτιμες συμβουλές του!!!
Σας ευχαριστώ πολύ, Καλή Παναγιά!!!

Τετάρτη, 7 Αυγούστου 2019

Χρυσοπλοκώτατε πύργε...

Μια ενδιαφέρουσα παράδοση για την προέλευση αυτού του μικρού υμνολογικού διαμαντιού διασώζει ο αείμνηστος πρωτοπρεσβύτερος Κων/νος Καλλίνικος, στο περισπούδαστο έργο "ο χριστιανικός ναός και τα τελούμενα εν αυτώ".

«Κατά τινα συμπαθῆ παράδοσιν, τὰ ἐξαποστειλάρια τοῦ μεγ. παρακλητικοῦ κανόνος ἦσαν κατ᾿ ἀρχάς τρία· ἀλλ᾿ εἰς ταῦτα ἀκολούθως προσετέθη ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ τὸ δ΄ ἐξ ἀφορμῆς τοιᾶσδε.
Ἀρχιερεὺς ἐκ τῶν πολλῶν ἐκείνων ἀνωνύμων μαρτύρων, ὧν βρίθουσι τὰ μαρτυρολόγια τῶν νεωτέρων μας χρόνων, συνελήφθη τῇ κελεύσει τοῦ τυρράνου καὶ ἀπήγετο εἰς θάνατον. Φθάσας δὲ εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ λόφου, ἐφ᾿ οὗ εἶχε στηθῇ τὸ ἰκρίωμά του καὶ ἀτενίσας ἐκεῖθεν τήν ποτε χριστιανικωτάτην πόλιν τῶν Κωνσταντίνων καὶ Ἰουστινιανῶν δορυάλωτον ὑπὸ τὴν σκοτομήνην τῆς ἀνομίας ἁπλουμένην, βαθὺν ἀφῆκε στεναγμόν· καὶ ὑψώσας πρὸς οὐρανοὺς τὰ κάθυγρα βλέμματα, μεγαλοπρεπῶς καὶ ἐν ἐμπνεύσει ἀπήγγειλε:
Χρυσοπλοκώτατε πύργε, καὶ δωδεκάτειχε πόλις, ἡλιοστάλακτε θρόνε, καθέδρα τοῦ βασιλέως, ἀκατανόητον θαῦμα, πῶς φέρεις νῦν τὸν δεσπότην ! ! . . .
Οἱ δήμιοι ἐξέλαβον τὰ λεγόμενα ὡς ὑστάτην προσευχὴν τοῦ θύματός των. Ἀλλ᾿ οἱ εἰς τὸ ἀνώνυμον μαρτύριον παραστάντες Χριστιανοὶ ἀπεταμίευσαν εὐλαβῶς ἐν τῇ μνήμῃ τὰ ρήματα ἐκεῖνα καὶ προσεκόλλησαν μετέπειτα εἰς τόν παρακλητικὸν τοῦ ἐστεμμένου μελῳδοῦ κανόνα (Θεοδώρου του Λασκάρεως), ἐλαφρότατα τὸ τέλος παραλλάξαντες, διὰ νὰ πορίζωνται ἑκάστοτε ὠφέλειαν διπλῆν: νὰ ὑμνῶσι τὴν πολιοῦχον τῆς Ἑπταλόφου καὶ νὰ ἀναζωπυρῶσιν ὑπὸ τὸ θ. θυσιαστήριον ἐγκρύπτους καὶ ἀκαταδαμάστους τοὺς πόθους των πρὸς ὅ,τι ἀποτελεῖ τὴν ἱερὰν Σιὼν τῆς βαβυλωνίου αἰχμαλωσίας των».