Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Έναρξη εκδηλώσεων για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό στη γενέτειρά του

   Ξεκίνησαν στον Δήμο Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας οι εκδηλώσεις για την μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού που σε λίγες ημέρες τιμάται. Ιδιαιτέρως φέτος οι εκδηλώσεις είναι αφιερωμένες σε γνωστά αρχαιολογικά και βυζαντινά μνημεία της περιοχής του Θέρμου. Για τον λόγο αυτό η σηματοδότηση των εκδηλώσεων έγινε όχι μέσα στην πόλη του Θέρμου, αλλά σε ένα ξεχασμένο μοναστηράκι την Ιερά Μονή Φωτμού η Φωτεινού όπως ονομάζεται.
   Η Ιερά Μονή Φωτμού η Φωτεινού αποτελεί βυζαντινό μνημείο το οποίο ανακαλύφθηκε ύστερα από επίμονη εργασία του αειμνήστου καθηγητού Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αθανασίου Παλιούρα. Βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το χωριό Πετροχώρι Θέρμου. Είναι αφιερωμένο στην Υπεραγία Θεοτόκο την Περίβλεπτο. Εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου. Την ονομασία της η Μονή την έλαβε πιθανότατα από την θέση στην οποία βρίσκεται σε σχέση με την λίμνη Τριχωνίδα. Σήμερα διασώζεται μόνο το καθολικό της Μονής με εμφανείς κάποιες αγιογραφίες του 15ου αιώνος και στα νοτιοανατολικά κάποια ερείπια κελιών. Την Ιερά Μονή κόσμησε και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, αλλά και άλλες προσωπικότητες της περιοχής.
   Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με την τέλεση Εσπερινού και Αρτοκλασίας από τον σύλλογο Αποκουριτών Αθηνών «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός». Τον πανηγυρικό Εσπερινό τέλεσε ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Θεόκλητος Ράπτης, Αρχιερατικός Επίτροπος Θέρμου, συμπαραστατούμενος από τον αιδεσιμολογιώτατο π. Σπυρίδωνα Λόντο, Προϊστάμενο του Ιερού Νοαύ Ζωοδόχου Πηγής Ακαδημίας Αθηνών, τον αιδεσιμότατο π. Κωνσταντίνο Γιολδάση, εφημέριο Πετροχωρίου και τον αιδεσιμότατο π. Βασίλειο Λάμπο, εφημέριο Χρυσοβίτσης Θέρμου. Τους ύμνους του Εσπερινού απέδωσε κλιμάκιο της χορωδίας του συλλόγου Ιεροψαλτών Αγρινίου «Άνθιμος ο Αρχιδιάκονος», υπό τη διεύθυνση του χοράρχου κυρίου Λεωνίδα Γαρουφαλή.
    Στη συνέχεια και αφού παρετέθη ως κέρασμα το παραδοσιακό λουκούμι και νερό, στο προαύλιο της Μονής, η οσιολογιωτάτη μοναχή  Μαριάμ Σκαβάρα, ηγουμένη της Ιεράς Μονής Κατερινούς, επί χρόνια καθηγήτρια Φιλόλογος, Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας και συγγραφέας βιβλίου που αφορά την Ιερά Μονή Φωτμού μας μίλησε για την προσφορά των Μοναστηριών στον αγώνα της Επανάστασης, την ιστορία της Ιεράς Μονής Φωτμού αλλά και την παρουσία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στην Μονή. Τόνισε δε την ενότητα την οποία είχαν τα Μοναστήρια με χαρακτηριστικό παράδειγμα στα έτη 1780-1834, όπου ο ιερομόναχος Αμβρόσιος διετέλεσε ηγούμενος της Μονής Προδρόμου στη Δερβέκιστα, ενώ συγχρόνως υπήρξε και ηγούμενος των Μονών Μυρτιάς και Φωτμού, τουλάχιστον από το 1826.
    Στο τελευταίο μέρος της εκδήλωσης το κλιμάκιο της χορωδίας του συλλόγου Ιεροψαλτών Αγρινίου «Άνθιμος ο Αρχιδιάκονος» απέδωσε ύμνους από την εορτή του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού (απολυτίκιο και καθίσματα Όρθρου) και δύο ύμνους προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου (Άξιον Εστί και μία προσευχή του Αγίου Ισαάκ του Σύρου μελοποιημένη). Του ύμνους παρουσίασε και σχολίασε θεολογικά ο κ. Σωκράτης Ψιλιάς, Θεολόγος Μ.Α. και Φιλόλογος, οποίος αναφέρθηκε και σε σύντομα περιστατικά από τον βίο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού.

   Την εκδήλωση έκλεισαν ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Θεόκλητος Ράπτης, ο οποίος εκπροσωπώντας τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ.κ. Κοσμά ευχαρίστησε τους παρισταμένους για την παρουσία τους και κάλεσε να ακολουθήσουμε τα ίχνη του Αγίου Κοσμά για να μην χάσουμε και άλλο έδαφος από την χριστιανική μας πίστη και ελληνορθόδοξη παιδεία μας και ο Δήμαρχος Θέρμου που και αυτός με τη σειρά του ευχαρίστησε για την παρουσία όλων και τόνισε την ανάγκη να αναδεικνύονται τέτοια μνημεία όπως η Μονή Φωτμού.
























Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

από τον θάνατο στην κοίμηση.

Ιωάννου Αν. Γκιάφη
Θεολόγου-Πολιτικού επιστήμονος

Το πιο αδυσώπητο πρόβλημα του κάθε ανθρώπου ίσως είναι αυτό του «θανάτου». Δύσκολα δύναται κάποιος να διαχειριστεί έναν αποχωρισμό, μια ξαφνική απώλεια, πόσο μάλλον τη δική του αναμέτρηση με τον θάνατο. Στην καθημερινότητά μας το φαινόμενο του αποχωρισμού γνωστών και συγγενικών προσώπων μας είναι σύνηθες, όταν πάσης ηλικίας άνθρωποι φεύγουν από τον παρόντα κόσμο. Η κοσμική αντίληψη και η ουμανιστική θεώρηση οδηγείται στο συμπέρασμα της νομοτελειακής πράξης. Τα κάθε είδους φιλοσοφικά ρεύματα συγκλίνουν στην άποψη του αρχαίου φιλοσόφου Πυθαγόρα: «πως σε όλους είναι γραφτό να πεθάνουν». Η Αγία μας Εκκλησία το ενστερνίζεται αυτό;
Με την πτώση των Πρωτοπλάστων και την έξωση του Αδάμ και της Εύας από τον κήπο της Εδέμ, εισήλθε ο θάνατος στο ανθρώπινο γένος. Ο Απ. Παύλος θα μας πει ξεκάθαρα ότι: «διαμέσου ενός ανθρώπου, του Αδάμ, εισήλθε στον κόσμο η αμαρτία και διαμέσου της αμαρτίας ο θάνατος κι έτσι ο θάνατος διαδόθηκε σε όλους τους ανθρώπους.» (Ρωμ. ε΄, 12) Κάθε άνθρωπος ως γνήσιος απόγονος των Πρωτοπλάστων γεύεται το πικρό ποτήρι του θανάτου. Από αυτό δεν ξέφυγε ούτε ο Κύριος της ζωής και του θανάτου. Ενώ θα μπορούσε να το αποφύγει, τον βλέπουμε να σταυρώνεται και να θανατώνεται. Ό,τι περνάει το δημιούργημα, πρώτος το πέρασε ο Δημιουργός. Πράγματι ο Θεάνθρωπος Χριστός πέθανε επί του Σταυρού. Με την διαφορά ότι δεν έμεινε στον θάνατο. Με την Ζωηφόρο Ανάστασή Του εκ των νεκρών, χάρισε αιώνια προοπτική στον καθένα μας.
Διανύοντας τον μήνα Αύγουστο, η Αγία μας Εκκλησία έρχεται και μας υπενθυμίζει και έναν άλλο θάνατο. Μόνο που δεν τον ονομάζει θάνατο, αλλά «κοίμηση». Στις 15 Αυγούστου ολάκερη η Ορθοδοξία απ’ άκρου εις άκρου εορτάζει και πανηγυρίζει την κοίμηση της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου. Και εδώ είναι το οξύμωρο! Μπορεί ένας θάνατος να εορτάζεται; Μπορούμε να πανηγυρίζουμε για τον χωρισμό ενός αγαπημένου μας προσώπου; Απεναντίας, εκ πρώτης όψεως, διακατεχόμαστε ανθρωπίνως από λύπη, πόνο, στεναγμό και όχι από αισθήματα χαράς και αγαλλίασης!
Ανατρέχοντας στην ιερά υμνολογία της ημέρας, θα διαπιστώσουμε τον θάνατο της Κυρίας Θεοτόκου να τον χαρακτηρίζουν οι ιεροί ύμνοι: «ένδοξη κοίμηση», «πάνσεπτο κοίμηση», «νέκρωση άφθορος» κ. ά. Είναι δυνατόν ποτέ ένας χωρισμός να είναι χαρμόσυνος; Κι όμως, ενώ μπορεί να φαίνεται απίθανο, στην περίπτωση της Θεοτόκου γίνεται πραγματικότητα! Όταν αναφερόμαστε στην Παναγία, ομιλούμε περί της «πανσέπτου Μεταστάσεώς της εις τους Ουρανούς.» Η Παρθένος Μαριάμ, όπως όλοι οι άνθρωποι, κληρονόμησε την φθαρτότητα, κάτι όμως από το οποίο καθαρίσθηκε κατά την ημέρα του Ευαγγελισμού. Μπορεί και αυτή ως άνθρωπος να πέθανε, αλλά δεν έμεινε στη φθορά, πέρασε στην αφθαρσία. Δεν την ‘‘κράτησε ο τάφος’’, προχώρησε στην αιωνιότητα.
Η Παρθένος Μαρία αξιώθηκε από τον Θεό, να γίνει η μητέρα του μονογενούς Υιού Του. Δεν επιλέχθηκε τυχαία από όλες τις γυναίκες προκειμένου να υπηρετήσει το σχέδιο της Θείας Οικονομίας. Είχε όλες τις προϋποθέσεις και συγκέντρωνε στο πρόσωπό της όλες τις αρετές ώστε αυτή να γεννήσει τον Θεάνθρωπο Χριστό. Η προσφορά της υπήρξε μοναδική για όλους τους ανθρώπους διότι διαμέσου αυτής έρχεται ο Σωτήρας Χριστός επί της γης. Όλη η επίγεια διάβασή της ήταν μια θεοδρομία. Από τον Ευαγγελισμό της μέχρι την Ανάληψη του Υιού της στους Ουρανούς, έδειξε το μεγαλείο της προσωπικότητάς της, ως μητέρα και ως γυναίκα. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς λίαν εύστοχα θα την χαρακτηρίσει: «ταμειούχο» και «περιοχή χαρίτων». Όντως η Παναγία έγινε ο ταμίας του πλούτου της Θείας Χάριτος. Και μάλιστα ο άγιος Γρηγόριος παρομοιάζει την προσφορά της Θεοτόκου ως εξής: «Όπως ένας αυτοκράτορας παρέχει κάποια χρήματα στους υπηκόους του διαμέσου του ταμία του, έτσι και ο Βασιλεύς Χριστός μας δωρίζει τα πνευματικά αγαθά μέσω της Θεοτόκου». Η Παναγία μας δεν καλλιέργησε μόνο τα χαρίσματά της, αλλά τα σκόρπησε και τα σκορπά στους ανθρώπους.
Τόσο λοιπόν χαριτώθηκε από το Θεό, που Αυτός την τίμησε και μετά θάνατον. Θα το ακούσουμε να ψέλνεται συνεχώς στους ιερούς ναούς: «η μετά τόκον Παρθένος και μετά θάνατον ζωσα.» Η Παναγία ολοκληρώνοντας την πορείας της στη γη, εκλήθη για τον Ουρανό. Προετοιμάσθηκε καταλλήλως και αναχώρησε για τα ουράνια σκηνώματα της δόξης του Θεού. Το θαυμαστό είναι ότι ενώ ‘‘κοιμήθηκε’’, μετά από τρεις ημέρες διαπιστώθηκε από τον Απ. Θωμά ότι αναστήθηκε σωματικά και αναλήφθηκε στους ουρανούς. Μήπως το ίδιο δεν συνέβη και με τον Χριστό; Και ο μονάκριβος Υιός της αναστήθηκε εκ του τάφου και αναλήφθηκε ύστερα από λίγο στους ουρανούς. Έτσι δικαιολογείται που ο λαός μας την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, την θεωρεί ως το «Πάσχα του Καλοκαιριού».
Η Κοίμηση της Θεοτόκου μας φανερώνει μια μεγάλη αλήθεια που δυστυχώς μέσα στην δίνη των προβλημάτων μας, την ξεχνούμε. Δεν υπάρχει θάνατος! Υπάρχει «κοίμηση». Δεν υπάρχει οριστική παύση της ζωής, αλλά ένα «πέρασμα» σαν αυτό που πραγματοποίησε η Μητέρα του Υψίστου, από τη γη στον ουρανό. Η Παναγία δεν πέθανε, ζει και ενυπάρχει μέσα στη ζωή των ανθρώπων. Οι συνεχείς θαυματουργικές παρεμβάσεις της αυτό αποδεικνύουν. Κάθε μέρα διαμεσολαβεί στον Κύριο μας για τα αιτήματά μας. Αδιαλείπτως πρεσβεύει στον Υιό της για την επίλυση των προβλημάτων μας. Συνεχώς μεταφέρει τις αγωνίες μας στον Ουράνιο Πατέρα μας. 
Ο θάνατος ενώ διαφαίνεται παντοτινός, ουσιαστικά είναι πρόσκαιρος, φθάνοντας μέχρι την Δευτέρα του Χριστού παρουσία. Δεν είναι μια απλή βιολογική αποσύνθεση ή μια σωματική διάσπαση. Ο θάνατος είναι ο προσωρινός χωρισμός της ψυχής από το σώμα, μιας και όταν θα έλθει ξανά ο Δικαιοκρίτης Κύριος θα ενωθούν οι ψυχές με τα σώματα των κεκοιμημένων αδελφών μας. Όσο κι αν μερικοί αναμηρυκάζουν ιδέες περί αποτεφρωτηρίων στην ορθόδοξη Ελλάδα μας και χωρίς να το καταλαβαίνουν πολεμούν την πατρίδα μας, η «κοίμηση» και μετάσταση εις τους Ουρανούς της Παναγίας μας τα διαψεύδει όλα. Η Παναγία κοιμήθηκε στον τάφο της Γεσθημανής και από το σκοτάδι του θανάτου πέρασε στο άκτιστο φως της Τρισηλίου Θεότητος, όπου συναντήθηκε μετά του Υιού της. Ως Μητέρα της Ζωής πορεύθηκε στην αληθινή Ζωή. Και εμείς μέσα από την θεοφιλή διαδρομή μας ας φθάσουμε από την κοσμική ανυπαρξία, στην πνευματική ύπαρξη! Από τον προσωπικό μας θάνατο στην δική μας ανάσταση! Με αυτή την προοπτική μπορούμε να ξεπεράσουμε εμπόδια, προβληματισμούς και στεναχώριες. Γένοιτο!

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Τῇ ἀθανάτῳ σου κοιμήσει... (Σπ. Παπασούλη)

Ο αγαπητός φίλος και συνεργάτης μας Σπύρος Παπασούλης έχει ιδιαίτερο χάρισμα στη συγγραφή μουσικών κειμένων.  Τιμής ένεκεν, αναρτούμε το δοξαστικό των αίνων για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.





Πέμπτη, 10 Αυγούστου 2017

Τύπον τῆς ἁγνής λοχείας σου...

΄΄Τύπον της αγνής λοχείας σου΄΄. Καλοφωνικός Ειρμός Μπαλασίου Ιερέως. Ήχος α' .  Αποδίδει ο πρωτοψάλτης - καθηγητής Λεωνίδας Σκιαδάς.

Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε στις 26 Ιουνίου 2004 στο Αγρίνιο από τον Νίκο Διονυσόπουλο.
Η εν λόγω ερμηνεία του καλοφωνικού ειρμού είναι από το
CD - 5: ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ 3 - που Ηχογράφησε η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΑΓΡΙΝΙΟΥ.

Το κείμενο:
Τύπον της αγνής λοχείας σου, πυρπολουμένη βάτος έδειξεν άφλεκτος και νυν καθ'ημών,των πειρασμών αγριαίνουσαν, κατασβέσαι αιτούμεν την κάμινον, ίνα σε Θεοτόκε, ακαταπαύστως μεγαλύνωμεν.

Τρίτη, 8 Αυγούστου 2017

προσοχή στις ευχές του βαπτίσματος

Αξίζει να έχουμε υπόψιν μας τη σημασία της ορθής αναγνώσεως όλων των ευχών (γιατί όχι και τροπαρίων;) στις λατευτικές ακολουθίες. Το παρατιθέμενο περιστατικό ομιλεί εύγλωττα. 
Πατώντας επάνω στη φωτογραφία, ανοίγει σε μεγαλύτερο μέγεθος.


Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017

κήρυγμα εορτής Μεταμορφώσεως



   Ασφαλώς αγαπητοί μου η λέξη «λλοίωσις» μας φέρνει στο νου δυσάρεστες εικόνες και σκέψεις. Μάς θυμίζει φθορά και καταστροφή. Και αυτό είναι ίσως φυσικό γιατί στις ημέρες που ζούμε ο αρνητισμός έχει καταστεί τρόπος ζωής και κεντρικό νόημα.
   Για μία αλλοίωση όμως, μάς μίλησαν τόσο το σημερινό αποστολικό όσο και το ευαγγελικό ανάγνωσμα. Μία αλλοίωση μάς καλεί σήμερα η Εκκλησία μας να ζήσουμε, μία όμως παράδοξη αλλοίωση που δεν έχει ως σημείο αναφοράς την φθορά, αλλά την ανακαίνιση του εσωτερικού Ναού της προσωπικότητάς μας, δηλαδή της ψυχής μας. Αυτή η σημερινή αλλοίωση έχει κέντρο τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό και την αναλλοίωτη διδασκαλία Του.
   Τιμούμε σήμερα, αγαπητοί, την μεγάλη δεσποτική αορτή της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας. Μία εορτή τόσο λαμπροφόρα και τόσο σημαντική που, αν και Κυριακή σήμερα, στάθηκε ικανή λόγω των πνευματικών της νοημάτων να υπερκαλύψει το αναστάσιμο της ημέρας. Ας παρακολουθήσουμε όμως εκτενέστερα το γεγονός που εορτάζουμε σήμερα και στη συνέχεια ας προσπαθήσουμε να εμβαθύνουμε σε αυτό.

Α. ΤΙ ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ;
   Χρονικά θα τοποθετηθούμε λίγο πριν τα γεγονότα των Παθών Του Κυρίου μας στα Ιεροσόλυμα. Εύλογα βέβαια θα αναρωτηθεί κανείς γιατί μία εορτή που κανονικά θα έπρεπε να τοποθετηθεί μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή, εορτάζεται εν μέσω του καλοκαιριού. Αυτή είναι μία άλλη ιστορία της οποίας η απάντηση αφορά αφ ενός μεν την εύρυθμη διαρρύθμιση του εκκλησιαστικού ημερολογίου, αφ ετέρου ότι δεν μπορεί μία τόσο λαμπροφόρα εορτή να εορτάζεται εν μέσω πένθιμης περιόδου όπως είναι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή και τέλος, ένας τρίτος λόγος είναι και η πνευματική ενδυνάμωση των πιστών μιας και σε λίγες ημέρες θα εορτάσουμε ένα άλλο Πάσχα αυτό του καλοκαιριού, δηλαδή την Κοίμηση και μετάσταση της Υπεραγίας Θεοτόκου.
  Εκεί λοιπόν βρισκόμαστε. Στις τελευταίες επί γης ημέρες του Κυρίου μας με τους μαθητές του. Τους μαθητές που έχουν ήδη πληγωθεί και φοβηθεί από την επικείμενη απουσία του διδασκάλου του. «έμέ ο θεωρετε χοντα..» τους έχει προαναγγείλει. Τους μαθητές που, αν και έχουν βιώσει τόσα εξαίσια και θαυμάσια, ακόμη σκέφτονται με την κοσμική νοοτροπία και ζητούν πρωτοκαθεδρίες. Αυτούς τους μαθητές επιθυμεί να τονώσει ο Κύριος. Να πάρουν μια σύντομη γεύση για το πού Εκείνος πρόκειται να βρεθεί μετά τα γεγονότα τα οποία θα ακολουθήσουν αλλά και για το που οι μαθητές μπορούν να βρεθούν αν το επιθυμήσουν στ’ αλήθεια.
   Παραλαμβάνει λοιπόν ο Κύριος τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και τους ανεβάζει στο υψηλό όρος Θαβώρ. Και εδώ πάλι μπορεί να μας γεννηθεί μία απορία. Γιατί δεν πήρε μαζί Του και τους δώδεκα μαθητές; Και σε αυτή την απορία υπάρχει απάντηση. Ο Κύριος δεν αναζητούσε οπαδούς. Ούτε ήθελε οι άνθρωποι αυτοί που επέλεξε για μαθητές να βρίσκονται μαζί Του από φόβο. Από τους δώδεκα μαθητές τους οποίους είχε, μόνο αυτοί οι τρείς προσπαθούσαν λίγο παραπάνω να κατανοήσουν Τον Κύριο και τα όσα δίδασκε και έπραττε. Κι αν προσέξουμε σχετικά στην Καινή Διαθήκη θα δούμε ότι ο Χριστός ξεκινά το έργο του με δώδεκα μαθητές. Σταδιακά μέσα στα Ευαγγέλια στις αναφορές μειώνεται ο αριθμός. Στην Μεταμόρφωση του Κυρίου μας εμφανίζονται αυτοί οι τρεις μαθητές, στα γεγονότα της σύλληψης εμφανίζονται δύο, ο Πέτρος και ο Ιωάννης, για να καταλήξουμε στον φρικτό Γολγοθά με έναν μόνο μαθητή αυτόν «ν γάπα ησούς», τον Ιωάννη.
   Τρεις λοιπόν μαθητές ζουν αυτό το εξαίσιο και παράδοξο που συμβαίνει στο όρος Θαβώρ. Και ποιό είναι αυτό; Ένα ακατανόητο φως εκτυφλωτικό που σαρώνει τα πάντα στην εμφάνισή του κυκλώνει Τον Κύριο. Τα ρούχα του γίνονται λευκά και η μορφή του αλλοιώνεται. Εδώ έρχεται η αλλοίωση με την οποία ξεκινήσαμε την αναφορά μας. Την εικόνα αυτής της αλλοίωσης θα έλθουν να συμπληρώσουν δύο από τους μεγάλους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, ο Ηλίας και ο Μωυσής, οι οποίοι άκουσαν το πρωτευαγγέλιο. Δηλαδή, την ευχάριστη είδηση ότι ο Θεός ως πατέρας έχει ετοιμάσει σχέδιο για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους από το προπατορικό αμάρτημα.
   Η εικόνα θαμπώνει. Οι μαθητές δεν μπορούν να δουν τον Κύριο εν ετέρα μορφή και απλά σκύβουν κλείνοντας τα μάτια τους. Μόνο ο πολύς και ενθουσιώδης Πέτρος ζητά από τον Κύριο να στήσουν τρεις σκηνές και να μείνουν για πάντα στο όρος Θαβώρ. Όμως, όταν η οπτασία τελειώνει, ο Κύριος απλά παραλαμβάνει και πάλι τους τρεις έκθαμβους μαθητές και κατεβαίνουν και πάλι στον κόσμο.

Β. ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ
   Αυτή την εξαίσια, την απερίγραπτη σε μεγαλείο και αδιανόητη σε ανθρώπινη λογική αλλοίωση μάς κάλεσε σήμερα η Εκκλησία μας να βιώσουμε, αγαπητοί μου. Να ανέβουμε και εμείς νοητά στο Θαβώρ και να αλλοιωθούμε πνευματικά. Στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα ακούσαμε τον αυτόπτη και αυτήκοο μάρτυρα αυτής της αλλοίωσης, τον Απόστολο Πέτρο να μας επισημαίνει πόσο απλόχερα ο Θεός μάς έδωσε τη δυνατότητα να πλησιάζουμε σε Εκείνον και με πόσο άπλετο θράσος να ζητούμε την Βασιλεία των Ουρανών. Ο ίδιος ο απόστολος Πέτρος έζησε για λίγα δευτερόλεπτα αυτό το θαύμα της Μεταμορφώσεως, αλλά το περιγράφει τόσο γλαφυρά και τόσο παραστατικά. Συναισθάνεται μέσα του την μεγάλη τιμή που τού έγινε, να βρεθεί αψευδής μάρτυρας του θαύματος. Και το σημειώνει. Ότι δεν στέκεται απλά στις προφητείες για τον Κύριο, αλλά στα όσα βίωσε. Για τον λόγο αυτό προτρέπει όλους μας να ζήσουμε αυτή την αλλοίωση, ακόμη και αν δεν παρευρισκόμασταν εκεί.
   Εμείς αυτό το μεγαλείο το βιώνουμε, αλλά με εσφαλμένο τρόπο. Βρισκόμαστε στη θέση που βρίσκονταν οι τρεις μαθητές κατά τη διάρκεια της Μεταμόρφωσης. Σκυμμένοι και με κλειστά μάτια. Όχι όμως, κλειστά από το υπερθέαμα αυτής της πνευματικής αλλοιώσεως, αλλά κλειστά είτε γιατί αρνούμαστε να βιώσουμε παρόμοιες Θαβώρειες εμπειρίες, είτε γιατί θαμπωθήκαμε και τυφλωθήκαμε από άλλα υπερθεάματα. Εφήμερα και δήθεν πιο δυνατά ή δήθεν πιο συγκλονιστικά. Χωρίς νόημα και περιεχόμενο, αλλά απλά με ένα ωραίο περιτύλιγμα.
   Και αν μεν ισχύει η πρώτη περίπτωση, ας εντραπούμε και ας αναμνησθούμε την μορφή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης και τον αγώνα τον οποίο έδωσε για 35 σχεδόν έτη μέχρι να καταφέρει να αποδείξει στον στενόμυαλο και ορθολογιστή Βαρλάμ Καλαβρό, δυτικό θεολόγο, ότι το φως εκείνο της Μεταμορφώσεως ήταν άκτιστο και δεν μπορεί να ερμηνευτεί από την ανθρώπινη λογική. Μία έριδα η οποία συντάραξε κυριολεκτικά την Εκκλησία τον 14ο μ.Χ. αιώνα και για την οποία φυσικά αδιαφορούμε όπως για τόσα και τόσα άλλα σημαντικά ζητήματα της πίστεώς μας.
   Αν ισχύει η δεύτερη περίπτωση τύφλωσης, δηλαδή, από τα κίβδηλα και ψεύτικα  φώτα που σβήνουν τόσο εύκολα όσο ανάβουν, εκεί οφείλουμε να ντρεπόμαστε διαρκώς για το κατάντημά μας. Αλήθεια, πόσες ώρες καθημερινά τυφλωνόμαστε για να τις περνάμε μπροστά από το χαζοκούτι που λέγεται τηλεόραση βλέποντας κάθε τουρκική ανουσιότητα και κάθε σαχλαμάρα που σερβίρεται με εκείνο το ωραίο περιτύλιγμα που αναφέραμε παραπάνω; Ακόμη περισσότερο, πόσες ώρες μικροί και μεγάλοι τις σπαταλάμε μπροστά την οθόνη ενός υπολογιστή ή ενός τάμπλετ, σερφάροντας ανούσια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναζητώντας εφήμερες γνωριμίες τις οποίες βάζουμε στη φαρέτρα των τροπαίων μας ή μολύνοντας τα μάτια μας που είναι ο καθρέπτης της ψυχής μας με εικόνες και θεάματα τα οποία δεν μας τιμούν;

ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΜΟΥ,
  Η αμαρτία έχει πολλές όψεις. Το μόνο εύκολο στη σημερινή εποχή είναι να αμαρτάνουμε διαρκώς. Σε αυτό διευκολυνόμαστε με κάθε τρόπο. Και όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ένας σύγχρονος πατέρας της Εκκλησίας μας η μία αμαρτία όταν δεν διορθώνεται φέρνει πάντα την άλλη αμαρτία. Ο δρόμος προς το Θαβώρ είναι μακρινός αλλά αξίζει να τον διαβούμε, να δούμε τη θέα του Θεού έχοντας υψηλά το κεφάλι όχι όπως οι μαθητές χαμηλωμένο και φυσικά να λουστούμε όλοι μας από αυτό το άκτιστο φως και εδώ αλλά και στην αιωνιότητα. ΑΜΗΝ.

Σωκράτης Ψιλλιάς,
θεολόγος - φιλόλογος

Πέμπτη, 3 Αυγούστου 2017

1975, παράκληση στο Άνω Κεράσοβο

Εκλεκτό μέλος του συλλόγου μάς υπέδειξε την επισυναπτόμενη ηχογράφηση του 1975 από τον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Άνω Κεράσοβο.  Πρόκειται για τμήμα του μεγάλου παρακλητικού κανόνος προς την Παναγία. 

Ιερέας - Ο Ιερομόναχος Αγάπιος Ντόβας (Παπαγάπιος)
Ψάλτες - Κώστας Ν. Χαραλαμπόπουλος και ο επι εβδομηκονταετίαν καλλίφωνος Ιεροψάλτης του Ναού Νικόλαος Κ. Χαραλαμπόπουλος (Παπανίκος), (1914-2008)


Δευτέρα, 31 Ιουλίου 2017

Η τελειότητα της Κυριακής προσευχής

του Γεωργίου Μπαμπινιώτη,
ομοτίμου καθηγητού Γλωσσολογίας, πρώην υπουργού
και τέως πρυτάνεως του Πανεπιστημίου Αθηνών


Η ανάγκη επικοινωνίας τού ανθρώπου με τον Θεό (όποιον θεό πιστεύει), η ανάγκη τής προσευχής, είναι από πολύ παλιά γνωστή στον άνθρωπο και εμφανίζεται στις γλώσσες των περισσοτέρων λαών. 

Στην Ελληνική η λέξη προσεύχομαι (απευθύνω ευχή, αίτημα ή παράκληση προς τους θεούς) πρωτοαπαντά στον Αισχύλο, ενώ ως τεχνικός όρος η λέξη προσευχή μαρτυρείται πολύ αργότερα στην Αγία Γραφή, στο κείμενο τής Παλαιάς Διαθήκης και ­ με ιδιαίτερο βάρος και βάθος ­ στο κείμενο τής Καινής Διαθήκης. Δεν έχω, δυστυχώς, τον επιστημονικό θεολογικό οπλισμό, για να ερμηνεύσω το βαθύτερο περιεχόμενο, το δογματικό νόημα και τη σημασία που έχει στην ορθόδοξη, ιδίως, παράδοση η έννοια τής προσευχής. Αυτό που ακροθιγώς επιχειρώ να δείξω εδώ, στο θεωρητικό πλαίσιο μιας κειμενογλωσσικής ανάλυσης που ανάγεται στον Roman Jakobson, είναι η γλωσσική δομή τής κυριακής προσευχής, όπως μας παραδίδεται από το Ευαγγέλιο (Ματθ. 6, 9-13 και Λουκ. 11, 2-4), την οποία θεωρώ ως ιδανικό κείμενο. Κατά το κείμενο τού Ευαγγελίου, την παραδίδει ο ίδιος ο Κύριος στους ανθρώπους (εξ ου και «κυριακή» προσευχή), λέγοντας «ούτως ουν προσεύχεσθε υμείς» και συνοδεύοντάς την μ’ ένα πολύ διδακτικό ηθικό αλλά και γλωσσικό σχόλιο: «Προσευχόμενοι δε μη βαττολογήσητε, ώσπερ οι εθνικοί. δοκούσι γαρ ότι εν τη πολυλογία αυτών εισακουσθήσονται. μη ουν ομοιωθήτε αυτοίς. οίδε γαρ ο πατήρ υμών ων χρείαν έχετε προ τού υμάς αιτήσαι αυτόν» (Ματθ. 6, 7-9).

Εξ ορισμού ως προσευχή, ως κείμενο ευχών και αιτημάτων / παρακλήσεων, το κείμενο τής κυριακής προσευχής (γνωστό και ως «Πάτερ ημών») λειτουργεί μ’ έναν κεντρικό μηχανισμό τής γλώσσας, την τροπικότητα. Είναι ο μηχανισμός τής γλώσσας που, άλλοτε γραμματικοποιημένος (με τη μορφή των εγκλίσεων τής Προστακτικής, τής Υποτακτικής και τής Ευκτικής, όπως συμβαίνει στην αρχαία ελληνική γλώσσα) και άλλοτε λεξικοποιημένος (με «δείκτες τροπικότητας», όπως τα ας, να και θα στη Νέα Ελληνική), χρησιμοποιείται από τον ομιλητή τής Ελληνικής για επικοινωνιακές ανάγκες όπως η έκφραση επιθυμίας, ευχής, παράκλησης, προτροπής, προσταγής, απαγόρευσης, απειλής κ.τ.ό.
Το κείμενο τής κυριακής προσευχής είναι υπόδειγμα λιτότητας, περιεκτικότητας και ευθυβολίας. Περιλαμβάνει: α) μια επίκληση προς τον Θεό, εκφρασμένη με την πτώση τής επίκλησης, την κλητική, με την οποία και αρχίζει: Πάτερ ημών… β) τρεις ευχές / επιθυμίες, εκφρασμένες με τριτοπρόσωπους μονολεκτικούς τύπους τής κατεξοχήν τροπικής έγκλισης, τής Προστακτικής: αγιασθήτω – ελθέτω – γενηθήτω… και γ) τρία αιτήματα / παρακλήσεις, εκφρασμένα με τους κατεξοχήν τύπους Προστακτικής, τους τύπους τού β’ προσώπου: δος – άφες – μη εισενέγκης, αλλά ρύσαι…
Κάθε ευχή και κάθε αίτημα εξειδικεύεται (η εξειδίκευση αποτελεί έναν άλλο κεντρικό μηχανισμό τής γλώσσας) με τα πιο άμεσα και απαραίτητα στοιχεία. Οι τρεις ευχές μ’ ένα ομοιόμορφο ονοματικό υποκείμενο: αγιασθήτω ­ το όνομά σου, ελθέτω ­ η βασιλεία σου, γενηθήτω ­ το θέλημά σου. Τα τρία αιτήματα με δύο συμπληρώματα (προσώπου και πράγματος) στο κάθε ρήμα τους: δος ­ ημίν τον άρτον, άφες ­ ημίν τα οφειλήματα ημών, μη εισενέγκης ­ ημάς εις πειρασμόν και ρύσαι ­ ημάς από τού πονηρού (εις πειρασμόν και από τού πονηρού είναι εμπρόθετα συμπληρώματα / αντικείμενα).
Περαιτέρω, λιτή πάντοτε, εξειδίκευση γίνεται με ελάχιστες αναφορές τόπου, χρόνου και τρόπου: πάτερ ημών ­ ο εν τοις ουρανοίς (εξειδίκευση τόπου), γενηθήτω το θέλημά σου ­ ως εν ουρανώ και επί τής γης (εξειδίκευση τόπου), δος ημίν σήμερον τον άρτον ημών τον επιούσιον (εξειδίκευση χρόνου), άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ­ ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών (εξειδίκευση τρόπου).
Το περιεχόμενο τού κειμένου κλιμακώνεται νοηματικά: προηγούνται οι ευχές και ακολουθούν τα αιτήματα. Ξεκινάει με ό,τι αναφέρεται στον ίδιο τον Θεό, για να περάσει μετά στα αιτήματα. Κι εδώ κλιμάκωση, από τα υλικά στα πνευματικά αιτήματα: τα προς το ζην ­ άφεση αμαρτιών ­ προστασία από τον πειρασμό. Γλωσσικά σε όλο το κείμενο κυριαρχεί και προβάλλεται το ρήμα: αγιασθήτω ­ ελθέτω ­ γενηθήτω, δος ­ άφες ­ μη εισενέγκης ­ ρύσαι. Κυριαρχούν και προτάσσονται οι ευχές και τα αιτήματα. Η εξειδίκευσή τους επιτάσσεται, τα υποκείμενα δηλαδή και τα αντικείμενά τους (με εξαίρεση το αντικείμενο τού δος).
Συμπέρασμα. Το κείμενο τής κυριακής προσευχής είναι ένα κείμενο που θα μπορούσε, με επικοινωνιακά – γλωσσικά κριτήρια, να χαρακτηρισθεί ως «ιδανικό». Είναι λιτό, γιατί περιορίζεται σε βασικές πληροφοριακές δομές (επίκληση ­ ευχές ­ αιτήματα), σε εξίσου βασικές εξειδικευτικές πληροφορίες (ονοματικά υποκείμενα στις ευχές ­ διπλά ονοματικά συμπληρώματα στα αιτήματα) και σε ελάχιστες εξειδικεύσεις χρόνου, τόπου και τρόπου. Με μια εντυπωσιακή οικονομία γλωσσικών μέσων ­ στο κείμενο χρησιμοποιείται μόνο Προστακτική, με εξαίρεση τη μοναδική διαπιστωτική ρηματική δήλωση, την Οριστική αφίεμεν ­ επιτυγχάνεται μια ουσιαστική, καίρια και γνήσια μορφή επικοινωνίας, χωρίς ρητορείες, επιτηδεύσεις και περιττό λεκτικό φόρτο. Η συμμετρία και η έντονα αισθητή επανάληψη των ίδιων συντακτικών και μορφολογικών δομών (το γνωστό φαινόμενο τού «παραλληλισμού»), που φάνηκε ελπίζω έστω και αμυδρά στη σύντομη ανάλυσή μας, εξασφαλίζει στο κείμενο τής κυριακής προσευχής αίσθηση ρυθμού και μέτρου (που δεν θίξαμε εδώ), γεγονός που οδηγεί στην εύκολη πρόσληψη και μνημονική ανάκληση τού κειμένου. Πρόκειται για ένα θαυμαστό, τέλειο στην απλότητα και τη βαθύτητά του κείμενο, που δείχνει ανάγλυφα την εκφραστική δύναμη, στην οποία μπορεί να φθάσει η γλώσσα τού ανθρώπου, απόρροια τής ιδιότητας που μοιράζεται «κατά χάριν» ο άνθρωπος με τον Θεό, απόρροια τού πνεύματος.

Παρασκευή, 28 Ιουλίου 2017

επικήδειος στον Ιωάννη Μπελέκο

Αύριο, 29 Ιουλίου 2017 στον κοιμητηριακό ναό του Ευηνοχωρίου θα τελεσθεί το τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο του λίαν κατηρτισμένου συναδέλφου ιεροψάλτου Ιωάννου Μπελέκου.  Με την ευκαιρία αυτή δημοσιεύουμε κατωτέρω την σύντομη προσλαλιά που απηύθυνε ο γενικός γραμματέας του συλλόγου μας Δημήτριος Παπακαμμένος κατά την εξόδιο ακολουθία.

ἅγιε πρωτοσύγγελε, σεβαστοί πατέρες, ἀγαπητοί ἀδελφοί,
τόν κυρ-Γιάννη Μπελέκο λίγο τόν ἐγνώριζα προσωπικά, κυρίως ἀπό τή συναναστροφή μας στό ἀναλόγιο κατά τήν πανήγυρη τοῦ Ἁγίου Χριστοφόρου, πολιούχου τῆς πόλεως τοῦ Αγρινίου. Ὅμως πολύ τόν ἐκτίμησα μέσα ἀπό τά βιβλία τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς πού ὁ ἴδιος εἶχε μελοποιήσει καί ἐκδώσει. Αὐτό καταδεικνύει τήν ἀγάπη του γιά τήν ψαλτική τέχνη, τήν ὁποία τόσο πιστά ὑπηρέτησε ἀπό μικρῆς ἡλικίας σέ πολλά μέρη καί πολλούς ναούς. Στόν Ἅγιο Δημήτριο Ἀγρινίου ἐπί μία ἑπταετία συνεργάστηκε μέ τούς συναδέλφους, αφήνοντας τίς καλύτερες ἐντυπώσεις γιά τόν χαρακτήρα του καί τίς ἱκανότητές του στό ἱερό ἀναλόγιο. Ἦταν προσιτός ἀκόμη καί ἀπό μικρούς μαθητάς τῆς σχολῆς βυζαντινῆς μουσικῆς (τούς ὁποίους ὑπεραγαποῦσε), οἱ ὁποίοι ἀναζητοῦσαν τά βιβλία του, παρέχοντάς τα πάντοτε δωρεάν. Ἡ κορύφωση δέ τῆς ἀγάπης του γιά τήν μουσική τῆς λατρείας μας ἦταν ὅτι κατέβαλε ἰδιαίτερη ἐπιμέλεια καί προσπάθησε ὥστε σέ ἡλικία 70 ἐτῶν περίπου ἔμαθε νά γράφει τήν βυζαντινή παρασημαντική σέ ἡλεκτρονικό ὑπολογιστή (μέσα ἀπό εἰδικό πρόγραμμα), πράγμα πολύ δύσκολο γιά τήν ἡλικία του.
Ἐκ μέρους τοῦ συλλόγου ἱεροψαλτῶν Ἀγρινίου "Ἄνθιμος ὁ ἀρχιδιάκονος" δεόμεθα καί παρακαλοῦμε τόν Κύριο τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου ὅπως τάξει τήν ψυχή τοῦ ἀδελφοῦ Ἰωάννου μετά δικαίων καί ἀγγελικῶν χορῶν, νά συνεχίσῃ στούς οὐρανούς τήν τέχνη τῶν ἀγγέλων πού τόσο ἀγάπησε σ' αὐτή τήν ἐπίγεια ζωή του. Στούς οἰκείους του δέ νά ἐκφράσουμε τά συλλυπητήριά μας εὐχόμενοι τήν ἐξ ὕψους παρηγορίαν καί καλήν ἀνάμνησιν.
Αἰωνία σου ἡ μνήμη, ἀδελφέ Ἰωάννη.

Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

Κήρυγμα ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς

«Τὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον ἐργασαμένη φερώνυμε»
         
Ἡ παραλαβὴ μίας πρόσκλησης, ἑνὸς καλέσματος εἶναι μία κοινὴ ἐμπειρία. Ὅλοι μας ἔχουμε δεχθεῖ σὲ κάποια στιγμὴ τῆς ζωῆς μας μία πρόσκληση γιὰ ἕνα γεγονὸς εἴτε συμμετοχῆς μας στὴ χαρὰ κάποιου ἀδελφοῦ μας, εἴτε συμπαράστασής μας στὸ πένθος κάποιου συνανθρώπου μας. Κάθε πρόσκληση ἔχει ἕναν ἀποστολέα καὶ ἕναν παραλήπτη. Κάποιος τὴν στέλνει καὶ κάποιος ἄλλος τὴν ἀποδέχεται ἢ τὴν ἀπορρίπτει.
Μία πρόσκληση ὅμως μᾶς ἀπευθύνει καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Ἕνα ἀλλιώτικο κάλεσμα ἀπὸ τὰ συνηθισμένα ποὺ λαμβάνουμε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Πρόκειται γιὰ τὴν ‘‘κλήση τοῦ Θεοῦ’’, ὅπως τονίζουν οἱ Ἅγιοι καὶ Θεοφόροι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Δημιουργός του σύμπαντος κόσμου ἀγαπάει τὸν ἄνθρωπο. Θέλει τὴ σωτηρία πάντων ἡμῶν. Ἐπιζητεῖ τὴν ‘‘ἐν Χριστῷ ἀπολύτρωση καὶ υἱοθεσία’’ ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Θὰ γράψει χαρακτηριστικὰ ὁ Ἀπ. Παῦλος στὴν πρὸς Ρωμαίους ἐπιστολή του ὅτι ὅλοι οἱ εἰς Χριστὸν πιστεύοντες εἶναι «κλητοί». Καὶ μάλιστα θὰ ὑπογραμμίσει: «κλητοῖς ἁγίοις» (Ρώμ. α΄ 7). «Καλεσμένοι νὰ γίνουν ἅγιοι». Καθένας γενόμενος μέλος τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ μετὰ τὴν βάπτισή του, μετέχει στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας μας. Γίνεται ἀποδέκτης τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ. Λαμβάνει τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐγκεντρίζεται στὴν θεανθρώπινη ζωή. Σώζεται ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Λυτρώνεται ἀπὸ τὰ πάθη του. Καταπατᾶ τὸν «πτερνιστὴ» Διάβολο. Βρίσκεται στὸ δρόμο τῶν ἀρετῶν, μὰ κυρίως βαδίζει τὴν ὁδὸ τοῦ Κυρίου μας.
Ὁ Θεὸς μᾶς καλεῖ στὴν ὕπαρξη, πρὶν ἀκόμη γεννηθοῦμε, ἐπειδὴ μᾶς ἀγαπᾶ. Δὲν μᾶς προσκαλεῖ στὴ ζωή γιὰ νὰ γεννηθοῦμε καὶ νὰ πεθάνουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ ζήσουμε καὶ νὰ σωθοῦμε, νὰ ἑνωθοῦμε μαζί Του καὶ νὰ ἀπολαύσουμε τὴν αἰωνιότητα. «Οὐχ ὑμεῖς μὲ ἐξελέξασθε ἀλλ’ ἐγὼ ἐξελαξάμην ὑμᾶς» (Ἰωάν. ιε’, 16). «Δὲν μὲ διαλέξατε ἐσεῖς, ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς διάλεξα». Ἄραγε κάνει διακρίσεις ὁ Θεός; Ὄχι! Καλεῖ ὅλους καὶ τὸν κάθε ἄνθρωπο ξεχωριστὰ στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Μᾶς προσκαλεῖ ὅπως εἴμαστε, ὡς ξεχωριστὲς προσωπικότητες μὲ τὰ εἰδοποιὰ στοιχεῖα μας. Βεβαίως μᾶς καλεῖ σεβόμενος τὴν ἐλευθερία μας, ἀφήνοντας στὴ δική μας προαίρεση τὸ ἐὰν θὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε ἢ ὄχι. Στὸ μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας τὸ ὁποῖο σὲ καμμία περίπτωση δὲν εἶναι ὁ ναὸς ὡς κτίσμα, ἀλλὰ τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καλοῦνται νὰ στοιχηθοῦν πάντες μὲ σκοπὸ τὴ λύτρωσή τους. Κανένας δὲν εἶναι τέλειος! Κανεὶς ἀλάνθαστος! Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι χωροῦν στὸ σχέδιο τῆς Θείας Οἰκονομίας.
Ἐνώπιόν του Θεοῦ εἴμαστε ὅλοι ἴσοι. Ποιοὺς ἐξέλεξε ὁ Θεάνθρωπος Κύριος βοηθούς Του στὸ ἔργο Του μέσα στὸν κόσμο; Τοὺς ἁπλοὺς ψαράδες! Ὄχι ἐπιστήμονες, βασιλεῖς καὶ πλούσιους. Ἀπεναντίας ἁπλοϊκοὺς ἀνθρώπους τῆς καθημερινότητας. Αὐτοὶ δὲ ἄμεσα, ἀβίαστα καὶ ἀπρόσκοπτα ἔδειξαν ἐμπιστοσύνη στὸ Χριστό. Μήπως τὸ ἴδιο δὲν ἔκαναν καὶ οἱ Ἅγιοί της Ἐκκλησίας μας, οἱ φίλοι του Θεοῦ; Ἀφιέρωσαν ὅλο τους τὸ «εἶναι» στὸ Χριστὸ καὶ στὴ διακονία τῆς Ἐκκλησίας. Ἔδωσαν ἀκόμη καὶ τὸ αἷμα τοὺς  προκειμένου νὰ μὴν προδώσουν τὴ  χριστιανική τους πίστη.
Σήμερα τιμοῦμε τὴν Ἁγία Ὁσιοπαρθενομάρτυρα Παρασκευή. Ἡ Ἁγία μας ἀπὸ τὴν μικρή της ἡλικία δέχθηκε στὴ ζωὴ τῆς τὴν «κλήση τοῦ Θεοῦ». Ὄχι ἁπλῶς τὴν ἀποδέχθηκε, ἀλλὰ καὶ τὴν καλλιέργησε. Ὁ βίος καὶ τὰ ἔργα της αὐτὸ μαρτυροῦν. Πρῶτα ὄργανα τῆς Θείας Χάριτος στὸ δρόμο της ὑπῆρξαν οἱ δύο εὐσεβεῖς γονεῖς της, Ἀγάθωνας καὶ Πολιτεία. Ἰδιαιτέρως δὲ ἡ μητέρα της, ἡ ὁποία τὴν γαλούχησε μὲ τὰ ἀθάνατα νάματα τῆς πίστεώς μας. Ἀπὸ τὴν ἄλλη καὶ ἡ ἴδια ἡ Παρασκευὴ ἀκολούθησε μέχρι τέλους τὴ χριστιανικὴ ζωή.  Πολλοὶ συμβαίνει νὰ λαμβάνουν χριστιανικὴ παιδεία καὶ νουθεσία, ἀλλὰ στὴν πορεία τους νὰ ἐκτρέπονται ἀπὸ αὐτή. Ἡ Ἁγία Παρασκευὴ ἔμεινε σταθερὴ «ἐν οἶς ἔμαθε καὶ ἐπιστώθη» (Β’ Τιμ. γ΄ 14). Ἔφθασε στὸ σημεῖο νὰ γίνει ὁ διαπρύσιος κήρυκας τοῦ Εὐαγγελίου στοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Γέμισε μὲ φῶς Χριστοῦ καὶ ἐλπίδα Ἀναστάσεως τὶς καρδιὲς ὅλων τῶν συνανθρώπων της. Δὲν κάμφθηκε μπροστὰ στὶς δυσκολίες. Ἂν καὶ ἔμεινε ὀρφανή, δὲν γόγγυσε οὔτε λεπτό. Μοίρασε ὅλη τὴν περιουσία της στοὺς πτωχοὺς καὶ ἐπιδόθηκε σὲ πλῆθος ἀγαθοεργιῶν. Παρότι διῆλθε μέσα ἀπὸ πολλὰ μαρτύρια, παρέμεινε ἑδραῖα καὶ ἀμετακίνητη στὰ «πιστεύω» της. Ἀκόμη καὶ ὅταν συκοφαντήθηκε στοὺς τοπικοὺς ἡγεμόνες, ἀπ’ ὅπου κι ἂν πέρασε, καὶ ὁδηγήθηκε σὲ σκληρὰ βασανιστήρια, ἐκείνη ἔβγαινε ἀλώβητη. Ἔτρεξε παντοῦ, φθάνοντας μέχρι τὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ κηρυχθεῖ τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Στὸ τέλος βέβαια ἕνας ἡγεμόνας ἐπ’ ὀνόματι Ταράσιος, διέταξε τὸν ἀποκεφαλισμό της. Ἔτσι ἔλαβε τὸ ἀμαράντινο στεφάνι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ.
Ἡ Ἁγία Παρασκευὴ, ὅπως πράγματι δηλώνεται καὶ ἀπὸ τὸ ὄνομά της, προετοίμασε τὸν ἑαυτὸ της κατάλληλα ὥστε τὴν θεία κλήση της νὰ τὴν φέρει εἰς πέρας μέχρι τὸ τέλος ἐπαξίως. «Τὴν σπουδήν σου τῇ κλήσει κατάλληλον ἐργασαμένη φερώνυμε», ψέλνουμε στὸ ἀπολυτίκιό της. Ὄντως καλλιέργησε τὸ κάλεσμα τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή της. Ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν σωτηρία, ὄχι μόνο τοῦ ἑαυτοῦ της, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν της. Ζοῦμε σὲ μία ἐποχὴ ποὺ ἀνταποκρινόμαστε σὲ ὅλα τὰ ἄλλα καλέσματα, ὅπως τῆς τεχνολογίας, τῆς ἐπιστήμης, τῆς οἰκονομίας κ.τ.λ., ἐκτός του καλέσματος τοῦ Θεοῦ. Καὶ τὸ βλέπουμε, ὅταν οἱ ἄνθρωποι μένουν ἀκατήχητοι καὶ ἄγευστοι τῆς χαρᾶς τοῦ Κυρίου. Ὑπάρχουν μόνο κατ’ ὄνομα χριστιανοί. Ἡ ὑπευθυνότητα γιὰ τὴν κατάσταση αὐτὴ ἀνήκει σὲ ὅλους μας καὶ ὄχι στὸ Θεό. Αὐτὸ ὀφείλουμε νὰ τὸ κατανοήσουμε.
Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς ἐξυμνώντας τὶς ἀρετὲς τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, κυρίως τὴ σταθερότητά της στὴν κλήση τοῦ Θεοῦ, γράφει τὰ ἑξῆς διδακτικὰ πρὸς ὅλους μας: «Ἡ Ἁγία Παρασκευὴ εἶναι ἐκείνη ποὺ ἑτοιμάστηκε διὰ τὸν Χριστόν. Ἦταν 12 ἐτῶν κόρη ἀπὸ γένος εὐγενικό. Ἔμεινε ὀρφανὴ καὶ μοίρασε τὰ πάντα στοὺς φτωχούς, ἀγόρασε δὲ μὲ αὐτὰ τὸν παράδεισο. Μεταχειρίστηκε ὡς φκιασίδια τὰ δάκρυα, ἐνθυμούμενη τὶς ἁμαρτίες της. Ὡς σκουλαρίκια εἶχε τὰ αὐτιὰ της ἀνοικτὰ γιὰ νὰ ἀκούει τὶς Ἅγιες Γραφές. Ὡς κορδόνι εἶχε τὶς πολλὲς νηστεῖες, ὅπου ἔκαναν τὸ λαιμό της νὰ λάμπει ὡς ἥλιος. Ὡς δακτυλίδια τοὺς κόμβους τῶν δακτύλων της ἀπὸ τὶς πολλὲς μετάνοιες ποὺ ἔκανε. Ὡς χρυσὸ ζωνάρι τὴν παρθενία της τὴν ὁποία ἐφύλαξε σὲ ὅλη της τὴ ζωή. Ὡς φόρεμα τὴ ντροπὴ ποὺ εἶχε στὸν ἑαυτό της καὶ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ ὅπου τὴν σκέπαζε». Ἡ Ἁγία Παρασκευὴ προετοιμάσθηκε γιὰ τὸν Χριστό, ἐμεῖς μένουμε ἁπλοὶ θεατὲς καὶ θαυμαστὲς τῶν παλαισμάτων της; Ἢ μήπως καλούμαστε νὰ γίνουμε διάδοχοι τῶν δικῶν της ἀρετῶν, τῶν δικῶν της πονημάτων, τῆς δικῆς της πίστης; Ἂς διαλέξουμε τὸ ἀληθινὸ καὶ οὐσιῶδες πού ἐνυπάρχει στὸ Θεὸ καὶ ὄχι ἐκτὸς Αὐτοῦ! Ἡ ἐπιλογὴ βρίσκεται στὰ δικά μας χέρια. Γένοιτο!
Ἰωάννης Γκιάφης.