Σάββατο, 14 Ιουλίου 2018

ομιλία Φωτίου Μπαρούτα στις εκπομπές μας

Ανακοινώνουμε στους ενδιαφερομένους ότι σήμερα 14 Ιουλίου 2018, καθώς και το ερχόμενο Σάββατο 21 Ιουλίου 2018 στα πλαίσια της ραδιοφωνικής εκπομπής του συλλόγου μας θα μεταδοθεί σε δύο συνέχειες από τον ραδιοφωνικό σταθμό της ιεράς μας μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας (ώρα 13:00 έως 14:00) η ομιλία και συζήτηση που είχαμε το Σάββατο 17 Μαρτίου τρ.ε. με τον πρωτοψάλτη κ. Φώτιο Μπαρούτα.
Με την ευκαιρία αυτή αναρτούμε και το σχετικό ρεπορτάζ της τηλεόρασης του "αχελώου".
 

Πέμπτη, 12 Ιουλίου 2018

η χορωδία "ενδόφωνον" στην Κόνιτσα

Κάθε χρόνο η ιερά μητρόπολη Κονίτσης σε συνεργασία με τον δήμο τιμά τη μνήμη του Οσίου Παϊσίου του αγιορείτου. Ως γνωστόν εκεί ο Άγιος έζησε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, μαζί με τους γονείς και τ' αδελφιά του.  Επίσης, αργότερα για τέσσερα χρόνια εγκαταβίωσε στην ιερά μονή Στομίου.
Στις φετινές εκδηλώσει εκλήθη να ψάλλει η χορωδία "ενδόφωνον" από τα Ιωάννινα. Μετά την εκδημία του δασκάλου Σπύρου Υφαντή, ανέλαβε ως χοράρχης ο αγαπητός μας Νεκτάριος Παπαθανασίου.


Κυριακή, 8 Ιουλίου 2018

προσευχή για την πατρίδα μας

Ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης μας Αιτωλίας και Ακαρνανίας π. Κοσμάς, αισθανόμενος την δύσκολη κατάσταση που βιώνει η πατρίδα μας από εσωτερικούς κι εξωτερικούς εχθρούς, καλεί όλους μας σε προσευχή - αγρυπνία την προσεχή Τετάρτη 11 Ιουλίου και ώρα 20:00 στο ναό της Ζωοδόχου Πηγής Αγρινίου, όπου θα ψάλλουμε την ακολουθία του Οσίου Παϊσίου του αγιορείτου. 
Ας ικετεύσουμε τον Θεό, διά πρεσβειών του λαοφιλούς νέου Αγίου, να λυτρώσει την αγαπημένη μας Ελλάδα.

Πέμπτη, 5 Ιουλίου 2018

καιρός του σιγάν, καιρός του λαλείν


(περιοδικό "ΣΩΤΗΡ", 1 Μαΐου 2018)

Τρίτη, 3 Ιουλίου 2018

φεστιβάλ παραδοσιακών χορών στο Θέρμο

Από τον καλό φίλο και ιεροψάλτη Γεώργιο Σαγώνα μάς εστάλη η κάτωθι πρόσκληση:



Σάββατο, 30 Ιουνίου 2018

οφίκκιο στον π.Γρηγόριο Παπακωστόπουλο


Κατά τον πανηγυρικό εσπερινό των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στα Διαμαντέικα Αγρινίου ο σεβασμιώτατος μητροπολίτης μας κ. Κοσμάς απένειμε το οφίκκιο του πρωτοπρεσβυτέρου στον εφημέριο του ναού π. Γρηγόριο Παπακωστόπουλο.
Ολόκληρη η ιεροψαλτική κοινότητα της περιοχής μας εκφράζουμε τις θερμότατες ευχές μας προς τον λίαν αγαπητό και σεβαστό υπεροπολύτεκνο π. Γρηγόριο.  Ευλαβής και μουσικολογιώτατος λειτουργός, διετέλεσε επί σειρά ετών διευθυντής και καθηγής στη σχολή βυζαντινής μουσικής του Αγρινίου, διδάσκοντας γνώσεις ψαλτικής αλλά και ήθος (ευσέβεια).  Πάντα δε, έχει έναν καλό λόγο να πει και να συμπαρασταθεί σε κάθε ιεροψάλτη και φιλόμουσο.
Πολλά τα έτη σας, πάτερ Γρηγόριε, πάντα με υγεία και δυνάμεις να φωτίζετε τον δρόμο της ζωής μας. Εύχεσθε!



Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

διδακτικό περιστατικό με τον μοναχό Προκόπιο

Στην  Σκήτη της Αγίας Άννας, ό Μοναχός Προκόπιος από την Καλύβα «Είσόδια της Θεοτόκου» είχε μεγάλη επιθυμία να μάθει μουσικά, για να δοξολογεί κι αυτός τον Θεό, όπως και οι άλλοι αδελφοί.
Επειδή όμως ήταν λίγο παράφωνος αποφεύγανε οι Πατέρες να τον μάθουν μουσικά.Ό αδελφός Προκόπιος είχε λάβει χάρισμα από το Θεό να λέει ακατάπαυστα την ευχή το «Κύριε Ίησοϋ Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με τον αμαρτωλό» και στο αριστερό του χέρι κρατούσε πάντα το κομβοσχοίνι, το όποιο δεν αποχωριζόταν ποτέ.
Μια μέρα, ήταν πολύ λυπημένος, πού δεν μπορούσε να βρει κανένα για να τον μάθει μουσική και συλλογιζόμενος αυτό το πράγμα, από την πολύ του λύπη, είχε σταματήσει να λέει την ευχή.
Ξαφνικά παρουσιάζεται μπροστά του ένας σεβάσμιος, αλλά άγνωστος σ' αυτόν γέροντας ό όποιος του είπε: «Αδελφέ Προκόπιε, τι έχεις κι είσαι τόσο λυπημένος; τι σε απασχολεί; Ό Προκόπιος του απάντησε: «τι να έχω γέροντα, να, θέλω κι εγώ να μάθω λίγα μουσικά και δε βρίσκεται κανένας να με μάθει, γιατί μου λένε πώς είμαι λίγο φάλτσος».
Ό ασπρογένης γέροντας τότε του είπε: «Γι' αυτό κάθεσαι και στενοχωριέσαι καημένε, εγώ θα σε μάθω μουσικά και θα σε κάνω να γίνεις ό καλύτερος ψάλτης του Αγίου Όρους, θα κελαηδάς σαν το καλύτερο αηδόνι, αλλά θέλω κι εσύ να μου κάνεις μια χάρι».
«Δηλαδή τι ζητάς από μένα, του είπε ό Προκόπιος, θέλεις να σε πληρώσω; Εγώ ότι θέλεις θα σου δώσω!». Τότε ό ασπρογένης του είπε: «Ή πληρωμή ή δική μου είναι να πετάξεις από τα χέρια σου αυτό πού λέτε κομποσχοίνι και να πάψεις να λες αυτό πού λέτε ευχή και θα σε μάθω εγώ, ότι θέλεις».
Ό Μοναχός Προκόπιος άμα άκουσε αυτά κατάλαβε πώς ό φαινόμενος δεν ήταν Μοναχός, άλλα ό παμπόνηρος Δαίμονας, πού ήθελε νά τον κάνει να σταματήσει την προσευχή, και αμέσως έκαμε το σταυρό του και είπε: «Υπάγε οπίσω μου Σατανά παμπόνηρε, δε μου χρειάζονται τα μουσικά σου και οι πονηριές και οι καλοσύνες σου» κι ό Δαίμονας έγινε άφαντος.

Άπ' αυτό μαθαίνουμε πόσο ό Διάβολος φοβάται το κομβοσχοίνι, για το οποίο καλά λένε οι Πατέρες ότι είναι το όπλο του χριστιανού κατά του Διαβόλου και την ευχή, ή οποία καίει τον Δαίμονα. Ενώ τους ψάλτες δεν τους φοβάται τόσο και δεν τους υπολογίζει, γιατί, εύκολα με το ψάλσιμο αφαιρούνται από την προσευχή και πέφτουν στον εγωισμό και την υπερηφάνεια!

Δευτέρα, 25 Ιουνίου 2018

επίκαιρο ποίημα Θεοδώρου Μαϊκαντή

Όπως μάς πληροφόρησε εκλεκτός φιλόμουσος, ο αείμνηστος ιεροψάλτης Θεόδωρος Μαϊκαντής περί το έτος 1990 συνέταξε το κάτωθι ποίημα, βλέποντας τα δεινά της πατρίδος μας από τους ηγήτορες. Νομίζουμε ότι το εν λόγω τετράστιχο διατηρεί την επικαιρότητά του στο έπακρον. Σημειωτέον ότι ο μπαρμπα-Θόδωρος υπηρέτησε τα αναλόγια της περιοχής μας επί 74 χρόνια.

Ελλάδα μου γλυκιά Πατρίς
ήλθε ο καιρός να προδοθής.
Τα πουλημένα σου παιδιά
σε οδηγούνε στην σκλαβιά.

Παρασκευή, 22 Ιουνίου 2018

ραδιοφωνικές εκπομπές περί Σπυρίδωνος Υφαντή

Τον Μάρτιο του 2017, αμέσως μετά την κοίμηση του άρχοντος υμνωδού της Μ.τ.Χ.Ε. Σπυρίδωνος Υφαντή, στα πλαίσια της ραδιοφωνικής εκπομπής του συλλόγου μας παρουσιάσαμε δύο αφιερώματα στον σπουδαίο αυτό δάσκαλο που επί μία δεκαετία 1975-1985 εργάστηκε στο Αγρίνιο και την ευρύτερη περιοχή. Ο μαθητής του Γεώργιος Βρούλιας (από την Πάτρα) κατέθεσε τις εμπειρίες από τη συναναστροφή του με τον Σπυρίδωνα Υφαντή.
Ήδη αυτές οι δύο εκπομπές ανηρτήθησαν στο youtube με την φροντίδα του Γεωργίου Βάββα, ετέρου μαθητού του άρχοντος. 



Τετάρτη, 20 Ιουνίου 2018

πρακτική εξάσκηση περί ισοκρατήματος


ΕΚΤΟ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΤΡΕΧΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΕΤΟΣ 2017-2018
‘‘ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ’’

Μέσα σε ένα ζεστό και οικογενειακό κλίμα, την Δευτέρα 18 Ιουνίου 2018, πραγματοποιήθηκε η έκτη κατά σειρά συνάντηση του ‘‘Φροντιστηρίου Ψαλτικής Τέχνης’’ του Συλλόγου Ιεροψαλτών Ν. Αιτωλίας και Ακαρνανίας «Άνθιμος ο Αρχιδιάκονος», με έδρα την πόλη του Αγρινίου. Η  τελευταία σύναξη για την τρέχουσα εκκλησιαστική περίοδο 2017-2018 έλαβε χώρα στην αίθουσα του Ι. Ν. Αγίας Τριάδος Αγρινίου. Η ιεροψαλτική αυτή σύναξη είναι μια από τις πολλές δραστηριότητες του συλλόγου Ιεροψαλτών που στόχο έχει την προάσπιση του ψαλτικού λειτουργήματος και την προβολή της πλούσιας εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης. Τον κύκλο αυτών των εποικοδομητικών συναντήσεων έκλεισε ο κ. Κων/νος Λανάρας, Πρωτοψάλτης του Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου Καμαρούλας και καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής. Ο κ. Λανάρας σε συνέχεια της προηγούμενης ενδιαφέρουσας και αρκετά ωφέλιμης εισήγησής του ‘‘περί του ισοκρατήματος  ως στοιχείο της εκκλησιαστικής μουσικής’’, προέβη  αυτή τη φορά στην πρακτική εξάσκηση αυτού. Ύστερα από αίτημα πολλών συναδέλφων είχε την ευγενή καλοσύνη και την καλή διάθεση, να έρθει και να τεκμηριώσει με άριστο τρόπο μέσα από παραδείγματα τα όσα αξιόλογα ανέπτυξε στην προτελευταία σύναξη.
Στην αρχή της ομιλίας του έκανε μια σύντομη αναφορά στην έννοια και στη σημασία του ισοκρατήματος. Τόνισε ότι ‘‘το ισοκράτημα είναι μια συνήχηση σε μια τονική βάση του ήχου’’. Είναι μια μελωδική γραμμή χωρίς μελωδία και ότι, σύμφωνα με τον μεγάλο θεωρητικό Χρύσανθο επίσκοπο Προύσης, ‘‘κρατείται στο τετράχορδο που ψάλλει ο ιεροψάλτης’’. Δεν παρέλειψε μεταξύ των άλλων να αναφέρει πως το ισοκράτημα απαιτεί πολύ καλή γνώση της μουσικής διότι ο ισοκράτης οφείλει να διαβλέπει την εξέλιξη της μελωδικής γραμμής και να καταφέρνει κάθε φορά την συνύπαρξή του με τον ψάλτη. Γενικότερα το ισοκράτημα έγκειται στην αισθητική του κάθε διακόνου του ιερού αναλογίου, χωρίς να παραβλέπεται η δυνατή συμπόρευση εντός της μελωδικής γραμμής ιεροψάλτη και ισοκράτη.
Το ισοκράτημα πρέπει να είναι ένας ‘‘βόμβος’’ και να κρατείται κυρίως η βάση του ήχου (όπως π.χ. στον πλάγιο του Β’ ο ΠΑ, στον πλάγιο του Δ’ ο ΝΗ κ.τ.λ.). Μάλιστα ο αξιόλογος και λίαν καταρτισμένος ομιλητής επεσήμανε ότι υπάρχει διαφορά ως προς ‘‘το ίσο’’ μεταξύ των διατονικών και των χρωματικών ήχων. Στους μεν διατονικούς ήχους υπάρχει το πλεονέκτημα της ύπαρξης βάσης ήχου σε όλο το κείμενο, σε αντίθεση με τους χρωματικούς ήχους. Βέβαια και στους διατονικούς δεν είναι πάντοτε εύκολη η υπόθεση της διάκρισης του ‘‘ίσου’’ διότι μπορεί να υπάρχουν μουσικές γραμμές που να είναι δυσδιάκριτο το ισοκράτημα. Γι’ αυτό απαιτείται όχι μόνο εξονυχιστική μελέτη του μέλους, αλλά και συνεχής κόπος για την σωστή εύρεση του ‘‘ίσου’’ ώστε να επιτυγχάνεται ένα άρτιο αρμονικό και συνάμα αισθητικό αποτέλεσμα εντός της εκκλησιαστικής λατρείας.
Κατόπιν της θεωρητικής προσέγγισης του θέματος ο κ. Λαναράς προχώρησε σε μια σειρά από παραδείγματα με βάση τα οποία τεκμηριώθηκαν τα όσα προαναφέρθηκαν. Επί το πρακτέο ειδώθηκε μέσα από μουσικά κείμενα η σωστή εύρεση του ‘‘ίσου’’ σε συνδυασμό με την απαραίτητη μουσική κατάρτιση από μέρους του ισοκρατούντος. Συγκεκριμένα ως παραδείγματα χρησιμοποιήθηκαν: 1ο) απόσπασμα από την ενάτη ωδή του κανόνος της εορτής της Πεντηκοστής («Μὴ τῆς φθορᾶς διαπείρα κυοφορήσασα καὶ παντεχνήμονι Λόγῳ») σε ήχο βαρύ, 2ο) ο πρώτος στίχος από το κάθισμα του Ψαλτηρίου «Μακάριος ἀνὴρ» σε ήχο πλ. Δ’ και σε μέλος Πέτρου του Λαμπαδαρίου, συντμηθείς υπό Μανουήλ Πρωτοψάλτου, 3ο) το πρώτο στιχηρό των αίνων της Κυριακής του Β’ ήχου «Πᾶσα πνοὴ καὶ πᾶσα κτίσις» σε μέλος Ιωάννου Πρωτοψάλτου, 4ο) ο πρώτος στίχος του 148ου ψαλμού «Πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον» σε ήχο πλ. Β’ και σε αργοσύντομο μέλος Ιωάννου Πρωτοψάλτου, 5ο) το δέκατο εωθινό «Μετὰ τὴν εἰς Ἅδου κάθοδον» σε ήχο πλ. Β’ και σε μέλος Ιωάννου Πρωτοψάλτου και 6ο) απόσπασμα από το οκτώηχο «Θεοτόκε Παρθένε» του Πέτρου Γλυκέος του Μπερεκέτου και ειδικότερα μέρος από τον πρώτο στίχο σε ήχο Α’.
Όλα αυτά τα κατατοπιστικά παραδείγματα βοήθησαν στην καλύτερη κατανόηση του μεγάλου θέματος του ισοκρατήματος. Αναμφισβήτητα το εκκλησιαστικός μέλος εμπλουτίζεται και «ομορφαίνει» με την βοήθεια του ‘‘ίσου’’, αρκεί αυτό να γίνεται μέσα στα πλαίσια που θέτει η εκκλησιαστική μουσική. Οι υπερβολές ποτέ δεν οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα, απεναντίας διολισθαίνουν την πορεία του μέλους. Η ορθή εφαρμογή του ‘‘ίσου’’ στη μελωδία επιτυγχάνεται με κανόνες που πηγάζουν από τη γνώση της θεωρίας, του ήθους και της μουσικής παράδοσης του ήχου. Επομένως η επίτευξη του επιτυχημένου «ίσου» κατορθώνεται σε συνάρτηση με την άριστη μουσική εντρύφηση.    
Ιωάννης  Γκιάφης